دسته‌ها
پنوموکوک واکسیناسیون بزرگسالان

واکسیناسیون در بزرگسالان – قسمت دوم

در بخش اول مربوط به واکسیناسیون در افراد بزرگسال، به علل نیاز به واکسیناسیون و همچنین انحصاراً به واکسن آنفولانزا اشاره کردیم. در این بخش به سایر واکسیناسیون مورد نیاز در بزرگسالان می پردازیم.

واکسیناسیون می تواند افراد را از بسیاری از بیماری های عفونی مانند آنفولانزا، ذات الریه (پنومونی)، هرپس و زونا، پاپیلوم، سیاه سرفه، هپاتیت A و B ، و بسیاری از بیماری های دیگر ایمن نماید.

برای برخی از بیماریهای فوق هیچ درمانی وجود ندارد و یا در بعضی موارد، عوارض بیماری ها بسیار شدید و غیر قابل جبران می باشند.

ذات الریه یا پنومونی:

طبق آمار مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری ها، بیماری پنومونی و عوارض آن (از جمله مننژیت باکتریایی) سالانه بیش از 500,000 فرد را در امریکا گرفتار می نماید. گروه هایی که بیشتر در معرض بیماری پنومونی و عوارض آن (شامل بستری در بیمارستان و مرگ و میر ناشی از آن) می باشند افراد بالای 65 سال، و نیز افرادی که دارای بیماری های مزمن مانند بیماریهای قلبی و عروقی، بیماری های حاد تنفسی و دیابت می باشند. پنومونی هشتمین علت مرگ و میر در افراد بالای 65 سال در سال 2015 بوده است. این ارقام در گروه سنی بالای 75 سال، پنج برابر بیشتر است. هدف ما از نشر این مقاله بالا بردن آگاهی اقشار عمومی جامعه در ارتباط با نحوه پیشگیری از پنومونی و عوارض آن با بهره گیری از واکسیناسیون می باشد.

باکتری پنومونی Streptococcus Pneumoniae ، یک باکتری هوازی می باشد که می تواند سبب ایجاد گروهی از بیماری ها شامل سینوزیت و عفونت گوش میانی در ساده ترین فرم تا موارد مهاجم و خطرناک مانند ذات الریه، عفونت خون و مننژیت شود. تاکنون حدود 90 نوع از این باکتری شناخته شده است که حدود 35-30 درصد آنها می تواند سبب عفونت انسانی شود.

واکسیناسیون بزرگسالان ذات الریه یا پنومونی :

اولین واکسن پنومونی در امریکا در نوامبر 1977 تأیید شد که از ابتلا به 14 گونه باکتری پنومونی پیشگیری می کرد. امروزه واکسن موجود پنومونی می تواند حاوی 23 پلی ساکارید مربوط به 23 گونه مختلف باکتری پنومونی باشد که به نوموواکس Pneumovax ، PPSV23 شهرت دارد. در سال 2000 ، واکسن PCV13 که حاوی 13 پلی ساکارید مربوط به 13 گونه دیگر باکتری پنومونی است مورد تأیید FDA قرار گرفت .

نکات ایمنی مربوط به واکسن پنومونی :

واکسن پنومونی Pneumovax بطور کامل مطالعه و آزمایش شده است و واکسیناسیون در افراد بالای 2 سال کاملاً ایمن می باشد.عوارض ناشی از واکسیناسیون می تواند شامل عوارض موضعی تزریق مانند درد، حساسیت و تورم محل تزریق و همچنین عوارض عمومی شامل سر درد، درد عضلانی، خستگی و لرز باشد.

توصیه سازمان واکسیناسیون امریکا (ACIP):

افراد بالای 65 سال باید حداقل یک بار PPSV23 را دریافت کنند. اگر فردی قبل از 65 سالگی واکسن PPSV23 را دریافت نموده، توصیه می شود یک دوز دیگر PPSV23 را با فاصله 5 سال از واکسن قبلی بعد از 65 سالگی دریافت نماید.

همچنین توصیه می شود که افراد بالای 65 سال ابتدا یک دوز PCV13 و سپس یک دوز PPSV23 را یکسال بعد دریافت نمایند. اگر فردی یک دوز PPSV23 را بعد از 65 سالگی دریافت نماید، حائز اهمیت است که یک دوز PCV13 با فاصله یک سال بعد از PPSV23 تزریق شود. این فاصله زمانی کمک می کند که سطح آنتی بادی برعلیه باکتری پنومونی در بالاترین حد مورد انتظار باقی بماند.

زونا ( هرپس زوستر Herpes Zoster )

افزایش سن خطر برانگیختگی ویروس واریسلا را بالا می برد که بصورت زونا یا شینگل بروز می کند. افراد مسن دچار ویروس هرپس زوستر، عوارض و علائم شدیدتری را نشان می دهند. واکسیناسیون علیه ویروس هرپس زوستر ممکن است ریسک ابتلا به بیماری زوستر را کاهش ندهد ولی قطعاً عوارض ناشی از ویروس زونا که شامل عوارض عصبی و نورالژیک بوده و بسیار دردناک است را کاهش می دهد. دو نوع واکسن مورد تأیید برای بیماری زونا موجود است که شامل فرمول زنده ضعیف شده ویروس (ZVL- Attenuated Zoster Vaccine) و فرمول تهیه شده از بخش غیر زنده ویروس که بصورت نوترکیب تهیه می شود (RZV- Recombinant Zoster Vaccine) می باشد. طبق ACIP ، تزریق دو دوز از واکسن غیر زنده نوترکیب هرپس با فاصله 2 ماه از هم برای همه افراد بالای 50 سال توصیه می شود.

سیاه سرفه ( Pertussis )

واکسن سیاه سرفه یا پرتوزیس بخشی از واکسیناسیون رایج در کودکان می‌باشد. تحقیقات نشان می دهد که 10-5 سال بعد از آخرین واکسن پرتوزیس کودکان، اثر ایمنی واکسن در بدن افراد از بین می رود. بنابراین یک دوز واکسن بوستر Tdap برای همه بزرگسالان از جمله بالای 65 سال توصیه می شود.

 

دکتر امیررضا بیک محمدی، متخصص بیماری های عفونی و گرمسیری، فوکال پوینت علمی کرونا و بیماری های عفونی

عضو انجمن علمی بیماری های عفونی ایران و پزشک متخصص بیمارستان 22 بهمن

جهت مشاوره آنلاین با پزشک اینجا کلیک کنید.

شماره تماس جهت اخذ نوبت: 05143219291 – 09300119077

دسته‌ها
واکسیناسیون بزرگسالان

واکسیناسیون در بزرگسالان – قسمت اول

سیستم های بهداشتی همواره به دنبال بالا بردن سطح سلامت افراد جامعه و بهبود کیفیت زندگی به خصوص در دوران میانسالی و کهنسالی هستند. در این میان روش های پیشگیری از بیماری ها ( واکسیناسیون در بزرگسالان )، از موثرترین روشها برای این منظور می باشند. تا سال ۲۰۵۰، تخمین زده می شود که بیش از ۱/۲ میلیارد نفر در سراسر دنیا به بالای سن شصت سالگی خواهند رسید.

همچنین تعداد افراد بالای هشتاد سال نیز به طور قابل توجهی از ۱۲۵ میلیون در سال ۲۰۱۵، به ۴۳۴ میلیون نفر در سال ۲۰۵۰ خواهد رسید. پیشگیری از بیماری های عفونی و عوارض ناشی از آنها در افراد میانسال و کهنسال، کمک شایانی به بالا بردن کیفیت زندگی و سطح سلامت افراد جامعه خواهد کرد. در این میان، واکسیناسیون بر علیه بیماری های عفونی رایج و پرمخاطره، مهم ترین و موثرترین روش پیشگیری از بیماری های عفونی است.

چرا واکسیناسیون در بزرگسالان (در افراد میانسال و کهنسال) مهم است؟

افراد مسن بیشتر در معرض بیماری های عفونی و عوارض آنها هستند، زیرا با افزایش سن، واکنش سیستم ایمنی بدن نسبت به ویروسها و باکتریها کاهش می یابد. از سوی دیگر، با افزایش سن، شانس ابتلا به بیماری های مزمن مانند دیابت، فشار خون و بیماری های عروقی بیشتر می شود که خود شرایط مساعدتری را برای افزایش عوارض بیماری های عفونی به وجود می آورد. همچنین افراد مسن بیشتر در معرض عوارض ناشی از بیماری های قابل پیشگیری با واکسیناسیون (شامل طولانی شدن دوره بیماری، بستری در بیمارستان، ناتوانی های جسمی موقت یا دائمی و حتی مرگ) هستند.

واکسن های توصیه شده در سنین میانسالی و کهنسالی:

کمیته واکسیناسیون مرکز کنترل و پیشگیری بیماریها در آمریکا ( CDC )، واکسیناسیون علیه چهار بیماری مهم شامل انفلوانزا، ذات الریه (Pneumonia)، زونا (Herpes Zoster) و سیاه سرفه (Pertussis) را در افراد بالای ۵۰ سال توصیه می کند. در این مقاله به واکسن انفلوانزا می پردازیم و در آینده سایر واکسن های فوق را بررسی می کنیم.

انفلوانزا Influenza

افراد میانسال و کهنسال به علت داشتن بیماری های زمینه ای و تضعیف طبیعی سیستم ایمنی، بیشتر در معرض عوارض ویروس انفلوانزا هستند. طبق گزارش CDC، %۵۰ از موارد بستری در بیمارستان و ۶۴% از موارد مرگ و میر ناشی از بیماری انفلوانزا، مربوط به افراد بالای ۶۵ سال است که واکسن انفلوانزا را دریافت نکرده اند.

توصیه کمیته واکسیناسیون این مرکز، دریافت سالیانه یک دوز واکسن انفلوانزا با فرمول ویروس غیرفعال شده (Inactivated) برای تمام افراد بالای ۶۵ سال است. البته دریافت واکسن انفلوانزا برای همه سنین توصیه می شود، ولی در افراد بالای ۶۵ سال اهمیت بیشتری دارد. بهترین زمان دریافت واکسن نیز اواخر سپتامبر و اوایل اکتبر است، زیرا شیوع فصلی انفلوانزا معمولا از ماه اکتبر تا ماه می (سال بعد) می باشد.

عوارض واکسن انفلوانزا

عوارض ناشی از واکسن تزریقی انفلوانزا شامل عوارض محل تزریق ( قرمزی، حساسیت و ورم موضعی )، سردرد، تب خفیف، تهوع و درد عضلانی است که در مقایسه با عوارض جدی خود بیماری قابل اغماض می باشد.

انتخاب نوع واکسن برای جمعیت میانسال و کهنسال

واکسن با دوز بالا High Dose Influenza Vaccine در افراد میانسال توصیه می شود، زیرا پاسخ سیستم ایمنی با افزایش سن کاهش می یابد که دوز بالاتر واکسن می تواند بر این ضعف پاسخ ایمنی غلبه نماید. واکسن با دوز بالا، دارای ۴ برابر میزان آنتی ژن بیشتر در مقایسه با دوز استاندارد واکسن انفلوانزا است.

انواع واکسن های انفلوانزا

  1. واکسن تهیه شده از ویروس غیرفعال شده Influenza Vaccine, Inactivated
  2. واکسن تهیه شده از ویروس زنده ضعیف شده FluMist Quadrivalent
  3. واکسن نوترکیب انفلوانزا Flublok Quadrivalent Recombinant

*واکسن تهیه شده از ویروس زنده ضعیف شده در افراد بالای ۵۰ سال توصیه نمی شود.

ایمنی واکسن

اگرچه هیچ واکسنی بی خطر نیست، اما ویروس های استفاده شده در واکسن معمولی انفلوانزا (Hot Shot)، حاوی بخش غیرزنده و غیرفعال ویروس هستند که تنها سبب برانگیختگی سیستم ایمنی و ایجاد پادتن بر علیه ویروس می شوند و لذا خاصیت بیماریزایی ندارند. ویروسهای موجود در انواع دیگر واکسن حاوی ویروس زنده ضعیف شده (مانند قطره بینی واکسن انفلوانزا) نیز قدرت تکثیر ندارند و نمی توانند سبب بروز انفلوانزا شوند.

اگر بیماری انفلوانزا پس از تزریق واکسن مشاهده شود، مربوط به واکسن نیست، بلکه ویروس هم زمان یا قبل از تزریق واکسن وارد بدن فرد شده است. پس از واکسیناسیون هم امکان ابتلا به انفلوانزا وجود دارد، ولی بیماری بسیار ضعیف تر و با عوارض کمتری نمود خواهد کرد.
باید توجه داشت که علائمی مانند درد عضلانی، درد ناحیه تزریق و تب (که تحت عنوان “شبه انفلوانزا” نامیده می شوند)، عموما تا ۴۸ ساعت پس از دریافت واکسن گزارش می شوند. این عوارض ناشی از واکنش سیستم ایمنی به ورود واکسن به بدن است و نشانه خوبی از تحریک کافی سیستم ایمنی و به دنبال آن بالا رفتن میزان پادتن در بدن می باشد.
در بخش بعدی در مورد سایر واکسن های لازم برای افراد میانسال صحبت خواهیم کرد.

 

دکتر امیررضا بیک محمدی، متخصص بیماری های عفونی و گرمسیری، فوکال پوینت علمی کرونا و بیماری های عفونی

عضو انجمن علمی بیماری های عفونی ایران و پزشک متخصص بیمارستان 22 بهمن

جهت مشاوره آنلاین با پزشک اینجا کلیک کنید.

شماره تماس جهت اخذ نوبت: 05143219291 – 09300119077

دسته‌ها
پنوموکوک

واکسن پنوموکوک چیست؟

واکسن پنوموکوک ۱۳ یک عامل ایمن ساز فعال است که برای پیشگیری از عفونت ناشی از باکتری پنوموکوک استفاده می‌شود. این واکسن باعث می‌شود که بدن عوامل محافظتی خود (پادتن‌ها) را در برابر بیماری تولید کند. عفونت پنوموکوک می‌تواند موجب مشکلات جدی مانند ذات الریه که بر ریه‌ها اثر می‌گذارد؛ مننژیت که بر مغز اثر می‌گذارد؛ و باکتریمی که یک عفونت شدید در خون است، شود. پنوموکوک همچنین یک دلیل مهم درعفونت گوش در کودکان می‌باشد. در نوزادان و کودکان خردسال، ایمن‌سازی شامل ۱ تا ۴ دوز از واکسن است که بستگی به سن در هنگام تزریق دوز اول دارد. این واکسن را می‌توان همزمان با سایر واکسیناسیون‌ها تزریق کرد.

بیماری پنوموکوک چیست؟

پنوموکوک عفونتی است که در اثر باکتری استرپتوکوک پنومونیه ایجاد می‌شود. عفونت می‌تواند منجر به ذات‌الریه، عفونت خون (باکتریمی و گندخونی)، عفونت گوش میانی (اوتیت میانی) یا مننژیت باکتریایی شود. پزشکان می‌گویند که بیماری پنوموکوک عامل شماره ۱ مرگ و میر در میان نوزادان و کودکان کمتر از ۵ سال می‌باشد که با واکسن قابل پیشگیری است. یکی از موثرترین واکسن‌هایی که می‌توان برای پیشگیری از این بیماری استفاده کرد واکنس پنوموکوک ۱۳ می‌باشد.

چه کسانی در خطر بیماری پنوموکوک می‌باشند؟

هر شخصی می‌تواند مبتلا به بیماری پنوموکوک شود. هرچند برخی گروه‌ها بطور چشمگیری بیشتر در خطر این بیماری یا عوارض آن هستند.
افراد با خطر بالاتر عبارتند از:

• نوزادان و کودکان کمتر از دو سال
• کودکانی که دارای یک مشکل زمینه‌ای هسند که آنها را مستعد ابتلا به بیماری تهاجمی پنوموکوک می‌کند.
• افراد با سن بالاتر از ۶۵ سال
• کودکان در نواحی فقیرنشین کشورهای در حال توسعه
• افراد با سیستم ایمنی ضعیف مانند آنهایی که تحت درمان با داروهای سرکوب سیستم ایمنی بدن (برای مثال استروئید با دوز بالا، شیمی درمانی) یا مبتلا به اچ آی وی یا ایدز می‌باشند.

قبل از استفاده از واکسن

در هنگام تصمیم‌گیری برای استفاده از واکسن سینه پهلو، خطرات دریافت واکسن باید در برابر مزایای آن سنجیده شود. این تصمیم باید توسط شما و پزشک گرفته شود. برای این واکسن، موارد زیر باید در نظر گرفته شود:

حساسیت

در صورتی که دچار هرگونه واکنش آلرژیک یا غیر عادی به این دارو یا داروهای دیگر بوده‌اید، پزشک خود را در میان بگذارید. همچنین اگر دارای انواع دیگر آلرژی برای مثال به مواد غذایی، رنگ‌ها، مواد نگهدارنده یا حیوانات هستید، به پزشک بگویید. برای محصولات بدون نسخه، برچسب یا مواد تشکیل دهنده‌ی آنها را به دقت بخوانید.

اطفال

واکنس پنوموکوک ۱۳ بطور کلی در کودکان قابل تحمل و موثر می‌باشد. بی خطر بودن و کارایی آن در کودکان با سن کمتر از ۶ هفته تایید نشده است.

شیردهی

مطالعات کافی در زنان جهت تعیین خطر برای نوزاد هنگام استفاده از این دارو در دوران شیردهی انجام نشده است. پیش از مصرف این دارو در حین شیردهی باید مزایای آن در برابر خطرات احتمالی آن سنجیده شوند.

تداخلات دارویی

با اینکه برخی داروها را نباید به هیچ وجه با هم مصرف کرد، در برخی موارد می‌توان دو دارو را حتی در صورت رخ دادن تداخل با هم مصرف کرد. در این موارد، ممکن است پزشک دوز دارو را تغییر دهد یا نیاز به اقدامات احتیاطی باشد. هنگام دریافت دارو، پزشک باید بداند که آیا در حال مصرف داروهایی مانند استامینوفن هستید یا خیر.

سایر مشکلات پزشکی

وجود مشکلات پزشکی ممکن است بر استفاده از واکسن ذات الریه تاثیر بگذارد. در صورت وجود هر گونه مشکل پزشکی بخصوص موارد زیر، پزشک خود را در میان بگذارید:
آپنه (وقفه‌های تنفسی کوتاه مدت) در نوزادان زودرس: ممکن است مصرف دارو باعث بدتر شدن مشکل شود بنابراین باید با احتیاط مصرف شود.
مشکلات سیستم ایمنی (برای مثال سرطان، اچ ای وی، مشکلات کلیه یا طحال، پیوند سلول‌های بنیادی): این واکسن ممکن است در بیماران با سیستم ایمنی ضعیف موثر نباشد.

استفاده صحیح

پرستار یا متخصص واکسن را به شما یا فرزندتان تزریق می‌کند. این واکسن به یکی از عضلات تزریق می‌شود که معمولاً در ران یا بازو می‌باشد. برای نوزادان و کودکان با سن بین ۶ هفته تا ۵ سال (قبل از تولد ۵ سالگی)، این واکسن معمولاً در ۴ نوبت در چند ماه تزریق می‌شود. پزشک تعداد صحیح تزریقات مورد نیاز و فواصل بین آنها را تعیین خواهد کرد.
برای کودکان ۶ تا ۱۷ ساله (قبل از تولد ۱۸ سالگی) این واکسن با یک دوز تزریق می‌گردد. در صورتی که کودک به تازگی یک دوز واکسن را دریافت کرده باشد، دوز بعدی باید حداقل ۸ هفته پس از آن تزریق شود. دریافت تمام تزریق‌های این واکسن برای کودک بسیار مهم است.

اقدامات احتیاطی

مراجعه به پزشک در زمان تعیین شده برای تمام تزریق‌ها بسیار مهم می‌باشد. در صورتی وجود هرگونه عوارض جانبی که پس از تزریق واکسن پنوموکوک رخ می‌دهد، به پزشک اطلاع دهید. واکسن سینه پهلو ممکن است باعث نوع جدی واکنش آلرژیک به نام آنافیلاکسی شود. آنافیلاکسی می‌تواند تهدید کننده حیات باشد و مستلزم مراقبت پزشکی فوری باشد. در صورتی که شما یا کودکتان دچار راش، خارش، تورم زبان و گلو یا مشکل تنفسی پس از واکسن شدید، به پزشک خود بگویید. واکنس پنوموکوک ۱۳ از شما یا فرزندتان در برابر تمام انواع عفونت‌های پنوموکوک محافظت نخواهد کرد. همچنین نمی‌تواند یک عفونت فعال را درمان کند. اگر در حال دریافت درمان یا استفاده از دارویی هستید که باعث ضعف سیستم ایمنی بدن می‌شود، حتماً پزشک خود را در میان بگذارید. این درمان‌ها شامل پرتو درمانی، داروهای استروئید (مثلاً هیدروکورتیزون، متیل پردنیزولون، پردنیزولون، پردنیزون) یا داروهای سرطان می‌باشند.

عوارض جانبی

هر دارو علاوه بر تاثیرات مورد نیاز آن ممکن است باعث برخی عوارض جانبی ناخواسته شود. با اینکه تمام این عوارض رخ نمی‌دهند، اما در صورتی که بروز پیدا کنند نیاز به مراقبت پزشکی خواهند داشت. ممکن است برخی از عوارض جانبی رخ دهند که معمولاً نیاز به مراقبت‌های پزشکی ندارد. این عوارض احتمالاً خود به خود و در حین تطابق بدن با دارو، برطرف می‌شوند. پزشک نیز می‌تواند روش‌هایی را برای پیشگیری یا کاهش برخی از این عوارض جانبی به شما توصیه کند.

در صورت رخ دادن هر یک از عوارض جانبی زیر بلافاصله به پزشک مراجعه نمایید:

عوارض شایع‌تر

• تب
• کاهش اشتها
• کاهش خواب
• کج خلقی
• رگه‌های قرمز روی پوست
• تورم، حساسیت به لمس یا درد در محل تزریق

عوارض نادر

• درد قفسه سینه
• لرز
• سرفه
• مشکل یا سختی تنفس
• مشکل در بلعیدن
• تپش قلب سریع
• تنفس همراه با صدا
• تشنج
• راش، خارش و قرمزی پوست
• عطسه
• گلو درد
• تورم صورت، گلو یا زبان
• احساس فشار در قفسه سینه

دکتر امیررضا بیک محمدی، متخصص بیماری های عفونی و گرمسیری، فوکال پوینت علمی کرونا و بیماری های عفونی

عضو انجمن علمی بیماری های عفونی ایران و پزشک متخصص بیمارستان 22 بهمن

جهت مشاوره آنلاین با پزشک اینجا کلیک کنید.

شماره تماس جهت اخذ نوبت: 05143219291 – 09300119077

دسته‌ها
پنوموکوک

تزریق واکسن پنوموکوک برای چه افرادی لازم است؟

سینه پهلو یکی از بیماری های جدی برای سلامت افراد است. در شرایط پیشرفته این بیماری حتی می تواند سبب مرگ افراد شود. برای پیشگیری از این بیماری تزریق واکسن پنوموکوک یا واکسن سینه پهلو توصیه می شود. برای تزریق این واکسن شرایط خاصی لازم است و باید در زمان های خاصی تزریق شود. در این مطلب قصد داریم به بررسی این موضوع بپردازیم که تزریق واکسن پنوموکوک برای چه افرادی لازم است.

واکسن پنوموکوک برای بزرگسالان

عفونت با باکتری دلیل اصلی بیماری جدی در بزرگسالان و کودکان سراسر دنیا است. فقط در امریکا، هر سال مردم زیادی بر اثر بیماری سینه‌پهلو نسبت به دیگر بیماری‌های قابل پیشگیری با واکسن می‌میرند. واکسیناسیون بهترین راه برای پیشگیری از بیماری سینه‌پهلو است. دو نوع متفاوت واکسن سینه‌پهلو وجود دارد.

واکسنی که بزرگسالان را در برابر ۲۳ گونه از باکتری استرپتوکوک پنومونی محافظت می‌کند واکسن پلی‌ساخارید پنوموکوک (PPSV23) نامیده می‌شود و تحت برند پنوموواکس به بازار عرضه می‌شود.  واکسن PPSV23 با استفاده از باکتری مرده ساخته می‌شود. باکتری مرده نمی‌تواند شما را بیمار کند.

واکسن PPSV23 همان واکسن دوگانۀ پنوموکوک یا سینه‌پهلو (PCV13 که تحت برند پِرِونار ۱۳ عرضه می‌شود و به طور معمول به کودکان یا نوپایان داده می‌شود) نیست اما در سال ۲۰۱۱ برای استفادۀ بزرگسالان ۵۰ ساله و بالاتر توسط FDA تأیید شده است.

بزرگسالان چه زمانی باید واکسن پنوموکوک بزنند؟

واکسن سینه‌پهلو می‌تواند هر زمانی از سال تزریق شود. واکسن پلی‌ساخارید سینه‌ پهلو (PPSV23) برای بزرگسالان زیر توصیه می‌شود:

بزرگسالان بین ۱۹ تا ۶۴ سال با شرایط پزشکی خاص (مثلاً بیماری‌های خاص کلیوی، مصرف دخانیات، آسم، بیماری قلبی یا ریوی مزمن، بیماری طحال و بیماری‌هایی که سیستم ایمنی بدن را تضعیف می‌کنند) باید دو مرحله از PPSV23 با فاصلۀ ۵ سال از هم تزریق کنند. همۀ بزرگسالان ۶۵ سال به بالا که منع مصرف ندارند و ۵ سال از تزریق مرحلۀ قبلی PPSV23 آنها می‌گذرد.

واکسن دوگانه ی پنوموکوک (PCV13) برای بزرگسالان زیر توصیه می‌شود:

  • بزرگسالان ۱۹ سال به بالا که بیماری های زیر را دارند:
  • بیماری طحال
  • بیماری سلول‌های داسی‌شکل
  • نشت مایع مغزی‌ نخاعی
  • کاشت حلزون
  • شرایطی که سیستم ایمنی بدن تضعیف شده است.

بزرگسالانی که توصیه می‌شود هر دو واکسن PPSV23 و PCV13 را بزنند باید ابتدا واکسن PCV13 را دریافت کنند و ۸ هفته بعد PPSV23 را بزنند. اگر بزرگسالی قبلاً PPSV23 را زده است می‌تواند یک سال بعد یا بیشتر از این زمان، واکسن PCV13 را تزریق کند.

چه کسانی به تزریق تقویت‌کننده واکسن پنوموکوک نیاز دارند؟

برخی بزرگسالان بعد از ۵ سال نیاز به تزریق تقویت‌کننده دارند. اگر از بزرگسالان ۱۹ تا ۶۴ ساله هستید و شرایط زیر را دارید، پزشک مرحلۀ دوم PPSV23 را برای شما توصیه می‌کند:

طحال شما آسیب‌ دیده یا برداشته‌ شده است
بیماری کلیه به نام سندروم نفریت یا کلیه دارید
سیستم ایمنی شما در اثر داروهایی مانند داروهای شیمی‌ درمانی و استروئیدهای طولانی‌مدت تضعیف ‌شده است
مبتلا به سرطان هستید؛ مانند سرطان خون، لیمفوما یا غدد مغز استخوان چندگانه
سابقۀ پیوند مغز استخوان یا اندام دارید
HIV یا ایدز دارید
به بیماری سلول داسی‌شکل مبتلا هستید
بزرگسالان بالای ۶۵ سال که قبل از ۶۵ سالگی PPSV23 را تزریق کرده‌اند و بیش از ۵ سال از واکسن آنها می‌گذرد نیز باید تقویت‌کننده بزنند.

واکسن پنوموکوک برای کودکان

این واکسن در کودکان از سن 6 هفتگی تا 5 سالگی جهت محافظت آنها در مقابل مننژیت، سپسیس، باکتریمی، پنومونی و عفونت های گوش ناشی از 13 نوع باکتریهای استرپتوکوک پنومونی بکار می رود

دفعات تزریق واکسن پنوموکوک در شیرخواران 6 هفته تا 6 ماه-اولین تزریق در 6 هفتگی

– تزریق دوم و سوم به فاصله یک ماه

– تزریق یادآور بین 11 تا 15 ماهگی .

در بچه های بزرگتر از 7 ماه که واکسینه نشده اند:

شیرخواران7-11 ماه:

-دو تزریق به فاصله یکماه

-سومین تزریق در دومین سال زندگی .

بچه های 23-12 ماه

– دو تزریق به فاصله دو ماه .

بچه های 5-2 سال:

– یک تزریق.

چه کسانی نباید واکسن پنوموکوک بزنند؟

اگر شرایط زیر را دارید، نباید واکسن‌های PPSV23 یا PCV13 را بزنید:

اگر واکنش حساسیتی مرگبار به هر واکسنی دارید

اگر حساسیت شدید به هر کدام از ترکیبات واکسن دارید

اگر بیماری متوسط تا شدید دارید، پزشک توصیه می‌کند تا بعد از بهبودی برای تزریق واکسن صبر کنید.

مرکز CDC می‌گوید اگر بیماری شما خفیف است، مثلاً یک سرماخوردگی کوچک یا تب پایین دارید، می‌توانید این واکسن را بزنید.هنوز معلوم نیست که واکسن‌ های PPSV23 و PCV13 در دوران بارداری بی‌خطر هستند یا نه. با این حال، گزارشی از آسیب به کودکانی که مادران آنها قبل از باردار شدن واکسن را دریافت کرده‌اند مشاهده نشده است. زنان باردار فقط باید در صورت نیاز این واکسن‌ها را بزنند.

دکتر امیررضا بیک محمدی، متخصص بیماری های عفونی و گرمسیری، فوکال پوینت علمی کرونا و بیماری های عفونی

عضو انجمن علمی بیماری های عفونی ایران و پزشک متخصص بیمارستان 22 بهمن

جهت مشاوره آنلاین با پزشک اینجا کلیک کنید.

شماره تماس جهت اخذ نوبت: 05143219291 – 09300119077

دسته‌ها
زگیل ها

علائم زگیل تناسلی چیست و نحوه تشخیص آن چگونه است؟

زگیل تناسلی یا زگیل مقاربتی (genital warts) یکی از شایع ترین بیماری های پوستی و عفونی است که در گروه بیماری‌های آمیزشی (STD) قرار می‌گیرد. این بیماری در اثر تماس مستقیم پوست با پوست فرد آلوده و از طریق برقراری روابط جنسی بین افراد منتقل می‌شود.

از آنجایی که این بیماری به شدت سرایتی است، معمولا با اولین تماس جنسی سریعاً به بدن فرد منتقل می‌گردد و به دنبال آن زائده‌هایی در اطراف ناحیه ی تناسلی و مقعد به وجود می‌آید.

بیماری زگیل تناسلی چیست؟

بیماری زگیل تناسلی یک بیماری عفونی است که عامل اصلی به وجود آورنده ی آن نوعی ویروس DNA دار با نام HPV یا پاپیلومای انسانی می‌باشد. این ویروس از طریق تماس مستقیم پوست افراد و عمدتا در اثر ارتباطات جنسی منتقل می شود. با مراجعه به صفحه HPV ویکیپدیا می‌توانید اطلاعاتی دقیق درباره این بیماری بدست بیاورید.

با تغییر الگوها و عادات جنسی افراد در جوامع امروزی متاسفانه سن شیوع این بیماری بسیار کاهش یافته و به مرز 12 سال رسیده است. میزان شیوع این بیماری در مردان و زنان به یک اندازه است و در فاصله ی سالهای 12 تا 35 زندگی که افراد معمولا از نظر جنسی فعال هستند احتمال ابتلا به این بیماری بسیار افزایش می‌یابد. بهترین راه پیشگیری از این بیماری، واکسن گارداسیل یا واکسن زگیل تناسلی است که علاوه بر ویروس HPV، از ابتلا به سرطان رحم جلوگیری می‌کند.

حتی امکان ابتلای کودکان به این بیماری وجود دارد. در کودکانی که به زگیل تناسلی دچار می شوند، به خصوص در کودکان زیر 2 سال باید دو عامل زیر را در نظر گرفت:

  • تماس مستقیم دست آلوده با پوست کودک
  • تجاوز جنسی به کودک

ویروس HPV در سه ناحیه بدن که در برقراری روابط جنسی بیشتر درگیر هستند میتواند باعث ایجاد زگیل تناسلی شود.

  • زگیل ناحیه تناسلی که از طریق ارتباط جنسی واژینال منتقل می‌شود.
  • ناحیه‌ مقعد که بر اثر ارتباط جنسی دچار زگیل مقعدی می‌شود.
  • زگیل تناسلی در دهان، زبان، لب‌ها و گلو که ناشی از ارتباط جنسی دهانی است.

در ادامه این مقاله بیشتر با این بیماری و علائم و روش‌های درمان آن آشنا خواهید شد.

علائم، نشانه‌ها و نحوه تشخیص زگیل تناسلی

بیماری زگیل تناسلی با علائم و نشانه‌های واضح و مشخصی همراه است که بسیاری از آنها به سادگی توسط خود فرد قابل تشخیص هستند. البته در برخی موارد این زائده‌ها درون نواحی داخلی دستگاه تناسلی (درون واژن یا دهانه ی رحم) به وجود می‌آیند و با علائم خاصی هم همراه نیستند اما تشخیص زگیل تناسلی در مردان راحت تر است.

در چنین شرایطی تشخیص این بیماری کار آسانی نیست و به بررسی‌های پزشکی نیاز دارد. بیشتر افراد زمانی به وجود این بیماری در بدن خود پی می برند که با علائم و نشانه‌های ظاهری آن برخورد می‌کنند.

علائم زگیل تناسلی در زنان و مردان به شرح زیر است:

  • وجود زائده های برجسته، سفت و توپر گوشتی شکل در اطراف ناحیه تناسلی و مقعد به شکل تک زگیل‌هایی پراکنده و ریز و یا برآمدگی های بزرگ تر به شکل خوشه‌ای و متمرکز هستند.
  • رنگ زگیل‌های تناسلی غالبا به رنگ پوست است ولی در برخی موارد ممکن است تیره تر یا روشن تر از رنگ پوست فرد باشد.
  • در افرادی که رابطه ی جنسی دهانی داشته‌اند این زائده‌ها ممکن است در اطراف نواحی دهان، زبان، لب ها و گلو ایجاد شده باشد.
  • احساس خارش و سوزش در محل زگیل‌ها
  • وجود رطوبت و ترشح در محل زگیل‌های تناسلی
  • اگر زائده‌ه‍ا در مسیر مجاری ادراری قرار گرفته باشند می‌توانند باعث ایجاد خونریزی، بروز درد و انسداد مجاری ادراری شوند.

نحوه تشخیص زگیل تناسلی در زنان

برای تشخیص بیماری، پزشک ابتدا یک معاینه روتین و ساده انجام می‌دهد و با معاینه ی ظاهری فرد این زائده‌ها را بررسی می‌کند. زگیل های تناسلی ظاهر و علائم مشخصی دارند و به سادگی قابل تشخیص هستند.

اگر علائم زگیل‌ آلت تناسلی در بدن فرد وجود نداشت حسب مورد، پزشک قسمت های پنهان و داخلی دستگاه تناسلی و مقعد را به وسیله دستگاه مورد بررسی قرار می دهد. چون گاهی زگیل ها در نواحی داخلی مثل دهانه ی رحم و درون واژن رشد می‌کنند، از این رو به راحتی قابل مشاهده نیستند.

در صورتی که احتمال ابتلای فرد به ویروس HPV و یا سایر عفونت های ناشی از آن وجود داشته باشد پزشک از روش های دیگری برای تشخیص ویروس در بدن فرد استفاده می کند.

این روش ها شامل دو روش زیر می باشد:

  • تست پاپ اسمیر
  • آزمایش خون

تست پاپ اسمیر

برای تشخیص ویروس عامل زگیل تناسلی و بررسی خطرات احتمالی آن به زنان بالای 35 سال توصیه می شود که حداقل سالیانه یک بار تست پاپ اسمیر را انجام دهند.این تست فقط مختص خانم هاست و با نمونه برداری مختصری از سلول های دهانه ی رحم و واژن ی توان یک بررسی دقیق پیرامون این بیماری و تبعات آن انجام داد. همچنین تست پاپ اسمیر بسیاری از عفونت ها و سرطان هایی که دستگاه تناسلی زنان را درگیر خود می کند را به خوبی نشان می دهد.

در این روش دهانه ی رحم به وسیله ی دستگاهی به نام اسپکولوم به آرامی باز می شود و سپس با یک برس استریل از سلول های دیواره ی رحم و واژن نمونه برداری های لازم را انجام می دهند.

آزمایش خون زگیل تناسلی

برای تشخیص نوع زگیل های تناسلی و وجود ویروس HPV در بدن فرد علاوه بر انجام تست پاپ اسمیر که روشی مخصوص خانم هاست، روشی با نام روش مولکولی وجود دارد که هم برای خانم ها و هم برای آقایان قابل استفاده است. میزان حساسیت و دقت این روش بسیار بالاست و می‌تواند به طور دقیق مشخص کند که آیا شخص به ویروس HPV مبتلا است یا خیر ؟

یکی از راه های انجام روش مولکولی انجام روش ژنوتایپینگ است که به وسیله ی آن ژن HPV را توالی یابی می کنند و از این طریق به این مساله که آیا فرد به ویروس آلوده است یا خیر پی می برند.

همچنین برای تشخیص HPV روش دیگری هم با نام REAL TIME PCR وجود دارد که در آن ژن مورد نظر بیش از هزاران بار مورد تکثیر قرار می گیرد و سپس نتایج حاصل از آن را روی دستگاه آنالیز میکنند.

علل به وجود آمدن زگیل تناسلی

همان طور که گفته شد اصلی‌ترین علت زگیل تناسلی نوعی ویروس DNA دار به نام HPV یا پاپیلومای انسانی می باشد. این ویروس به طور کلی مسبب به وجود آمدن تمامی انواع زگیل هاست ولی از آنجایی که تا به امروز بیش از 100 تیپ مختلف از آن شناسایی شده است، هر تیپ زگیل های متفاوتی را در سطوح مختلف بدن ایجاد می‌کنند.

برخی از تیپ های ویروس HPV عامل ایجاد زگیل های تناسلی شناخته شده اند.

به طور کلی تمامی زگیل‌ها و زگیل‌های تناسلی که در بدن فرد به وجود می‌آیند در اثر ابتلا به ویروس HPV می‌باشد و عامل دیگری در بروز آن سهیم نیست.

اما نکته ی مهمی که در این رابطه وجود دارد دوره ی خاموشی این بیماریست.

همانطور که گفتیم ویروس HPV در اثر اولین تماس و رابطه ی جنسی با فرد آلوده به بدن فرد منتقل می شودولی علائم و نشانه های زگیل های تناسلی بلافاصله در بدن فرد به وجود نمی آید.

با توجه به وضعیت سیستم ایمنی بدن هر فرد مدت زمانی طول می کشد تا زگیل های تناسلی علائم و نشانه های خود را نشان دهند. این مدت زمان را نمی توان به طور دقیق مشخص کرد و به فاکتورهای زیادی بستگی دارد ولی به طور کلی از زمان دریافت ویروس، در حدود 3 ماه طول می کشد تا علائم و نشانه های زگیل های تناسلی بر روی بدن فرد مشاهده شود.

البته در برخی افراد که به سایر بیماری های آمیزشی مبتلا هستند و سیستم ایمنی بدنی آنها بسیار ضعیف است علائم و نشانه های زگیل های تناسلی در مدت زمان بسیار کوتاه تری ایجاد می شوند.

در برخی موارد مشاهده شده است که فرد پس از رابطه ی جنسی با شریک جنسی خود به زگیل تناسلی مبتلا شده است ولی خود فرد آلوده ممکن است تا سال ها هیچ علائمی از زگیل های تناسلی بر روی بدنش نداشته باشد.

راه‌های درمان زگیل تناسلی زنان و مردان

شاید از خود بپرسید که آیا زگیل تناسلی درمان می‌شود؟ زگیل های تناسلی قابل درمان هستند و برای درمان و از بین بردن آن روش‌های درمانی متعددی وجود دارد. اگر به زگیل تناسلی مبتلا شده‌اید قبل از هرچیز باید آرامش خود را حفظ کنید و بلافاصله به یک پزشک متخصص مراجعه نمایید.

شاید افراد زیادی از مراجعه به پزشک خجالت بکشند ولی باید بدانید که هرچه درمان زگیل های تناسلی خود را سریع تر و زودتر آغاز نمایید درمان آن راحت تر است. داشتن استرس و پنهان کردن بیماری زگیل تناسلی فقط روند درمانی آن را کندتر و سخت تر می‌کند. معمولا استفاده از پماد زگیل برای کنترل و درمان این بیماری توصیه می‌شود.

روش‌های درمان زگیل تناسلی مردان و زنان تفاوت چندانی با یکدیگر ندارد و هر دو باید با توجه به اندازه و محل دقیق زگیل‌ها یکی از درمان‌های کرایوتراپی یا لیزر را انتخاب کنند.

از آنجایی که برخی تیپ های این ویروس می تواند باعث بروز انواع سرطان شود درمان سریع و زودهنگام زگیل‌های تناسلی از اهمیت بالایی برخوردار است. از طرفی تا زمانی که شما به زگیل‌های تناسلی مبتلا هستید نمی‌توانید با شریک جنسی خود ارتباط جنسی برقرار نمایید زیرا امکان سرایت زگیل ها وجود دارد.

به طور کلی برای تمامی انواع زگیل‌های تناسلی درمان‌های زیر در نظر گرفته می‌شود:

  • لیزردرمانی
  • کرایوتراپی
  • سوزاندن با الکتروکوتر
  • عمل جراحی
  • دارودرمانی
  • روش خانگی درمان زگیل

راه‌های انتقال زگیل تناسلی و تیپ‌های مختلف آن

شناخته شده ترین عامل انتقال زگیل تناسلی، تماس مستقیم پوست با پوست بدن فرد آلوده در حین برقراری ارتباط جنسی است و این هیچ تفاوتی در مردان و زنان ندارد. ارتباط جنسی با فرد آلوده به یک میزان در ابتلا به زگیل تناسلی مردان و زنان تاثیرگذار است و در اولین ارتباط جنسی با فرد آلوده، ویروس این بیماری می‌تواند به بدن فرد منتقل شود.

البته عوامل تاثیرگذاری وجود دارند که باعث می‌شود برخی افراد برای ابتلا به زگیل تناسلی مستعدتر باشند و حتی ممکن است بدون داشتن رابطه ی جنسی به زگیل های تناسلی مبتلا شوند.

عوامل تاثیرگذار در ابتلا به زگیل تناسلی:

  • افرادی که از نظر جنسی فعال هستند و بیش از یک شریک جنسی دارند.
  • افرادی که از نظر جنسی بی بند و بار هستند و به اصول اخلاقی پایبند نیستند.
  • افرادی که در رنج سنی ۱۲ تا ۳۵ سال قرار دارند .
  • افرادی که مواد مخدر و نوشیدنی های الکلی مصرف می کنند.
  • افرادی که تجربه ی تجاوز جنسی در زندگی خود داشته اند.
  • افرادی که سیستم ایمنی بدنی آنها بسیار ضعیف است.
  • مبتلایان به ایدز
  • افرادی که نکات بهداشتی را رعایت نمی کنند.
  • افرادی که به سایر بیماری های STD یا آمیزشی مبتلا هستند.
  • نوزادانی که مادر آنها به ویروس HPV مبتلا است.

انواع زگیل تناسلی و عکس آن

ویروس HPV دارای تیپ ها و ژن های مختلفی است که حسب مورد، هر کدام عملکردهای متفاوتی را به دنبال دارند . تا به امروز در حدود ۱۰۰ تیپ مختلف از این ویروس شناسایی شده است.

به طور کلی انواع تیپ های متفاوت این ویروس به دو نوع کلی زیر تقسیم بندی می شوند:

تیپ کم خطر ویروس HPV

تیپ کم خطر ویروس HPV فقط باعث به وجود آمدن زگیل‌ واژن (ناحیه تناسلی)، مقعد و دهان و انواع زگیل‌های معمولی در سرتاسر بدن می شوند. این زگیل ها عفونت خاصی در بر ندارند و مشکل خاصی به وجود نمی آورند و معمولا پس از گذشت مدت زمانی در حدود ۱۸ الی ۲۴ ماه خود به خود از بین می رود و ناپدید می شوند.

از انواع کم خطر ویروس HPV می توان به نوع ۶، ۱۱، ۴۰، ۴۳، ۴۴، ۵۳، ۵۴، ۶۱، ۷۲ و ۷۳ اشاره کرد.

تیپ پرخطر ویروس HPV

این نوع تیپ های ویروس HPV می‌توانند علاوه بر ایجاد زگیل‌های تناسلی مشکلات دیگری هم به همراه داشته باشند. یکی از مهلک ترین بیماری هایی که در اثر این نوع تیپ از ویروس HPV به وجود می آید سرطان دهانه ی رحم ، واژن و مقعد است که سالیانه جان عده ی زیادی را در سرتا سر جهان می گیرد.سرطان دهانه رحم سومین نوع سرطان شایع در میان زنان جهان است.

از پرخطر ترین انواع ویروس HPV میتوان به نوع ۱۶، ۱۸، ۳۱، ۳۳، ۳۵، ۳۹،۴۵، ۵۱، ۵۲، ۵۶، ۵۸ ، ۵۹ و۶۸ اشاره کرد.

تیپ پرخطر ویروس HPV می تواند باعث ایجاد سرطان در نواحی زیر شود:

  • سرطان دهانه ی رحم
  • سرطان واژن
  • سرطان دهانه ی واژن
  • سرطان بیضه و آلت تناسلی در مردان
  • سرطان مقعد
  • سرطان زبان
  • سرطان حنجره
  • سرطان دهان

همانطور که مشاهده کردید HPV فقط عامل ایجاد زگیل تناسلی نیست. بلکه به دنبال آن بیماری های دیگری هم مانند سرطان ممکن است به وجود بیاید از این رو داشتن آگاهی های عمومی و اطلاعات لازم در رابطه با این بیماری امری ضروری به نظر می رسد.

احتمال ابتلا به زگیل‌های تناسلی بدون رابطه جنسی

البته گاهی سیستم ایمنی بدن فرد به قدری ضعیف است که شخص بدون برقراری رابطه‌ی جنسی هم می‌تواند به این ویروس مبتلا شود که این احتمال در موارد زیر بسیار بالاست:

  • مبتلایان به بیماری ایدز
  • افرادی که به انواع سرطان‌ها و عفونت ها مبتلا هستند
  • افرادی که عمل های پیوندی داشته اند و عضو جدیدی دریافت کرده اند
  • استفاده ی بیش از اندازه از قرص های ضدبارداری
  • افرادی که در سنین پایین از نظر جنسی فعالیت دارند

دکتر امیررضا بیک محمدی، متخصص بیماری های عفونی و گرمسیری، فوکال پوینت علمی کرونا و بیماری های عفونی

عضو انجمن علمی بیماری های عفونی ایران و پزشک متخصص بیمارستان 22 بهمن

جهت مشاوره آنلاین با پزشک اینجا کلیک کنید.

شماره تماس جهت اخذ نوبت: 05143219291 – 09300119077