دسته‌ها
انواع زخم ها

زخم دیابتی چیست و درمان آن چگونه است

زخم پای دیابتی ، یا زخم دیابتی یک زخم یا زخم باز در پای فرد دیابتی است که معمولاً در سطح کف پا یا پایین پا اتفاق می افتد. زخم پای دیابتی تقریباً در 15٪ افراد دیابتی رخ می دهد. از کسانی که دچار زخم پا می شوند ، 6٪ به دلیل عفونت یا عارضه دیگر مربوط به زخم در بیمارستان بستری می شوند. خطر زخم پا و قطع اندام با افزایش سن و مدت زمان دیابت افزایش می یابد.
اختلال عملکرد خودکار بدن، باعث کاهش تعریق و در نتیجه ترک خوردگی پوست و ایجاد زخم می شود و پوست را در برابر عفونت آسیب پذیر می کند.

بیماری شریان محیطی

دیابت همچنین با ایجاد التهاب به رگ های خونی آسیب برساند. باریک شدن رگ ها باعث ایسکمی نیز می شود ، وضعیتی که در آن گردش خون در رگ ها محدود می شود و در دسترس بودن اکسیژن ، گلوکز و مواد مغذی حیاتی در بدن به میزان قابل توجهی کاهش می یابد.
 وقتی گردش خون ضعیف، بر عروق پا و دست تأثیر ی گذارد ، بیماری شریان محیطی یا PAD رخ می دهد. با محدود شدن عرضه خون اکسیژن دار و غنی از مواد مغذی به محل زخم ، بیماری شریان محیطی، خطر ابتلا به زخم و بهبود آهسته آن را افزایش می دهد – یا حتی باعث می شود که زخم هرگز بهبود پیدا نکند.
بیماری شریان محیطی 8 تا 2 برابر بیشتر در بیماران دیابتی دیده می شود و در مورد نیمی از بیماران مبتلا به زخم پای دیابتی نیز PAD مشترک وجود دارد. شناسایی PAD در بیماران مبتلا به زخم پا مهم است زیرا وجود آن با بهبودی کندتر (یا حتی عدم بهبود) زخم پا و همچنین سایر عوارض جدی همراه است. تشخیص PAD در بیماران دیابتی چالش برانگیز است ، زیرا آنها اغلب حتی در صورت از دست دادن و تخریب شدید بافت ، فاقد علائم معمول مانند لخته شدن متناوب (درد استراحت) هستند.

انواع زخم های دیابتی

انواع مختلفی از زخم های پای دیابتی وجود دارد:
  • زخم های نوروپاتیک در جایی رخ می دهد که نوروپاتی دیابتی محیطی وجود داشته باشد، اما هیچ ایسکمی ناشی از بیماری شریان محیطی وجود ندارد.
  • زخم های ایسکمیک در مواردی وجود دارد که بیماری شریان محیطی وجود داشته باشد بدون درگیری نوروپاتی محیطی دیابتی.
  • زخم های نورو ایسکمیک در جایی اتفاق می افتد که فرد هم به نوروپاتی محیطی و هم به ایسکمی ناشی از بیماری شریان محیطی مبتلا باشد.
  • رسیدن به تشخیص صحیح و شناسایی علت ایجاد زخم دیابتی از آنجا که بر برنامه درمانی تأثیر می گذارد بسیار مهم است.

عوامل خطر

همانطور که قبلاً اشاره شد، نوروپاتی محیطی دیابتی و بیماری سرخرگ محیطی PAD از عوامل خطرناک مرتبط با ایجاد زخم پای دیابتی هستند. عوامل خطر دیگر شامل سیگار کشیدن، عدم کنترل قند خون و زخم های قبلی پا است. علاوه بر این ، گروه های خاصی بیشتر در معرض خطر زخم پا هستند از جمله، مردان مسن، دیابتی های وابسته به انسولین و افرادی که به بیماری های کلیوی، چشم و قلب مرتبط با دیابت مبتلا هستند.

علائم و نشانه های زخم دیابتی

علائم و نشانه های معمول زخم پای دیابتی عبارتند از:
  • قرمزی و تورم در ناحیه
  • در صورت پیشرفت قابل توجه زخم

رفتار

زخم پای دیابتی به عنوان درگاهی برای عفونتهای سیستمیک مانند سلولیت ، زخم های پا آلوده و .. عمل می کند. این موارد به ویژه برای بیماران دیابتی خطرناک است، که نقص ایمنی در آنها خطر ابتلا به عفونت موضعی و سیستمیک را افزایش می دهد. بنابراین باید در اسرع وقت برای از بین بردن و درمان با آنتی بیوتیک اقدام کنند. قند خون نیز باید دائما کنترل شود ، زیرا افزایش قند خون ممکن است باعث افزایش میزان میکروارگانیسم های عفونی شود.
هدف از درمان، تسریع روند بهبودی و کاهش احتمال عفونت (یا جلوگیری از عود عفونت) است. درمان معمولاً شامل موارد زیر است:

کنترل گلوکز برای کنترل زخم دیابتی

دبریدمان – از بین بردن تمام پوست هایپرکراتوتیک (ضخیم شده) ، پوست های آلوده و مرده ، از جمله نکروز (مرده) ، بافت ، بقایای خارجی و مواد باقیمانده از پانسمان.
آنتی بیوتیک سیستمیک برای عفونت عمیق ، تخلیه و سلولیت.
پوشیدن تجهیزات مخصوص پا ، مهاربند ، یا استفاده از ویلچر یا عصا ، فشار را از مناطق زخمی شده کاهش می دهد.
ایجاد یک محیط زخم مرطوب.
اگر زخم بهبود نیافته باشد با فاکتورهای رشد و یا سلول درمانی درمان می شود.

مراقبت از زخم

زخم ها و زخم ها اگر پوشیده و مرطوب بمانند، با استفاده از پانسمان و داروهای موضعی، سریعتر بهبود می یابند و خطر عفونت کمتری دارند.
محصولاتی از جمله ویتامین ، پانسمان زخم و جایگزین های پوستی در بهبود زخم های پا بسیار موثر هستند.
باید گردش خون کافی در ناحیه زخم شده وجود داشته باشد.
كنترل دقیق گلوكز خون برای بهبود زخم پای دیابتی بسیار حیاتی است. کنترل باعث بهبودی و کاهش خطر عوارض می شود.

گزینه های جراحی

بسیاری از زخم های پا غیرعفونی بدون جراحی قابل درمان هستند. با این حال ، ممکن است عمل جراحی مورد نیاز باشد:
فشار بر روی ناحیه آسیب دیده ، از جمله تراشیدن یا برداشتن استخوان (ها) را بردارید.
تغییر شکل صحیح، مانند چکش، یا “برجستگی های” استخوانی.
با برداشتن جراحی استخوان آلوده، عفونت هایی مانند استئومیلیت، عفونت استخوان را درمان می کنند.
مدت زمان بهبودی بسته به موارد زیر ممکن است از هفته ها تا چند ماه باشد.

اندازه و محل زخم

فشار بر روی زخم از راه رفتن یا ایستادن
درجه تورم
مسائل مربوط به گردش خون مناسب
سطح گلوکز خون
چه روش های درمانی بر روی زخم اعمال می شود

کاهش خطر

خطر ابتلا به زخم پا را می توان با موارد زیر کاهش داد:
  • ترک سیگار
  • کاهش مصرف الکل
  • کاهش کلسترول بالا
  • کنترل سطح گلوکز خون
  • پوشیدن کفش و جوراب مناسب
  • بازرسی هر روز پا – بخصوص کف پا و بین انگشتان پا – از نظر بریدگی ، کبودی ، ترک ، تاول ، قرمزی ، زخم و سایر علائم غیرطبیعی

دکتر امیررضا بیک محمدی، متخصص بیماری های عفونی و گرمسیری، فوکال پوینت علمی کرونا و بیماری های عفونی

عضو انجمن علمی بیماری های عفونی ایران و پزشک متخصص بیمارستان 22 بهمن

جهت مشاوره آنلاین با پزشک اینجا کلیک کنید.

شماره تماس جهت اخذ نوبت: 05143219291 – 09300119077

دسته‌ها
انواع زخم ها

پسوریازیس و همه آنچه باید درباره آن بدانید

آیا می‌دانید بیماری پسوریازیس چیست؟ بیماری پسوریازیس (Psoriasis) که با نام‌های بیماری صدف پوستی یا صدفک هم شناخته می‌شود یک بیماری خود ایمنی پوستی است که خود را با خارش و التهاب پوست بدن بروز می‌دهد، ولی می‌تواند به بخش‌های دیگر بدن نیز آسیب برساند و خطرناک شود. این بیماری ممکن است در مواقع مختلف تشدید شده، بهبود پیدا ‌کند یا مجدد بروز کند. در این بیماری سلول‌ها در سطح پوست بدن، چرخه زندگی سریع‌تری دارند و با سرعت زیاد تولید می‌شوند. به همین دلیل بافت زمخت، ضخیم و نقره‌ای رنگی به وجود می‌آورند که باعث خارش، التهاب و قرمزی پوست می‌شود. هدف از درمان پسوریازیس توقف رشد سریع سلول‌هاست.

علت از بین رفتن حالت طبیعی پوست

در این بیماری سیستم ایمنی سیگنال‌های نادرست ارسال می‌کند و به همین دلیل رشد سلول‌های پوست افزایش می‌یابد. در حالت طبیعی بدن، سلول‌های پوست از عمق و از لایه‌های زیرین به سمت روی پوست حرکت می‌کنند و به صورت سلول‌های مرده از بدن خارج می‌شوند. ولی در بیماری پسوریازیس با رشد بیشتر سلول‌ها، چندین لایه سلول مرده روی پوست جمع می‌شود که حالتی فلسی و پوسته پوسته به وجود می‌آورند.

ابتلا به این بیماری در سنین مختلف دیده می‌شود، نوع اولیه آن اغلب در سنین جوانی نمود پیدا می‌کند که ممکن است در سنین بالاتر نیز تشدید شود. واژه یونانی psora که نام بیماری از آن گرفته شده، به معنای خارش است.

باید متذکر شد که این بیماری واگیردار و مسری نیست.

گفته شده است که دلیل اصلی بیماری پسوریازیس به وراثت باز می‌گردد. به این معنا که از بدو تولد در ژن فرد وجود دارد، ولی بروز آن قطعی نیست. برخی از عوامل مانند عفونت، تحریکات موضعی، داروهای خاص، آسیب پوست، آب و هوا، سیگار، الکل و استرس می‌تواند این بیماری را نمایان کند. علائم شایع پسوریازیس اغلب در ناحیه آرنج، زانو و سر دیده می‌شود.

علائم بیماری پسوریازیس چیست؟

علائم بیماری پسوریازیس در افراد مختلف متفاوت است، ولی نشانه‌های رایج آن را می‌توان در موارد زیر دسته‌بندی کرد:

لکه‌های قرمز پوستی با فلس‌های ضخیم نقره‌ای رنگ

نقاط کوچک پوسته پوسته (عموماً در کودکان)

پوست خشک و ترک خورده با احتمال خونریزی

خارش، سوزش و درد

ناخن‌های ضخیم، حفره‌دار یا شکسته شده

مفاصل متورم و سفت

لکه‌های قرمز بیماری می‌تواند از چند نقطه کوچک در بدن، تا تمام سطح پوست را درگیر کند.

انواع پسوریازیس

پسوریازیس انواع مختلفی دارد و با توجه به محل بروز علائم و درصد شیوع آن، در دسته‌های مختلفی تقسیم‌بندی می‌شود که در ادامه می‌توانید با آن آشنا شوید.

پسوریازیس ولگاریس یا پسوریازیس پلاکی

این نوع بیماری، شایع‌ترین نوع پسوریازیس به شمار می‌رود. در این بیماری لکه‌های قرمز و خشک روی پوست دیده می‌شود که با بزرگ‌تر شدن به مرور تبدیل به یک ضایعه فلسی نقره‌ای می‌گردند. گاهی بعد از بهبود خشکی، لکه‌های خون در زیر لایه‌های سلولی دیده می‌شود. ضایعات پوستی ممکن است دردآور یا با خارش همراه باشند. تعداد آن‌ها نیز در سرتاسر بدن متغیر است و در هر قسمتی از بدن ظاهر می‌شوند، حتی درون دستگاه تناسلی و بافت نرم درون دهان.

پسوریازیس ناخن

این دسته از بیماری در بخش کوچکی از ناخن دست یا ناخن پا ظاهر می‌گردد. در این شرایط، رشد ناخن غیر عادی شده و ناخن تغییر رنگ می‌دهد و در مواقع حاد ناخن ضخیم شده و فرم آن از بین می‌رود.

پسوریازیس خالدار یا پسوریازیس قطره‌ای

این بیماری در کودکان و نوجوانان ظاهر می‌شود و دلیل اصلی آن عفونت باکتریایی مانند «عفونت استرپتوکوکی گلو» است. در اثر این عفونت تکه‌های خشک پوست در سراسر بدن تشکیل می‌شود و اغلب بعد از مدتی از بین می‌رود. لکه‌های کوچک و شبیه به قطره آب بر روی بدن، دست، پا و کف سر به وجود می‌آید. ضایعات توسط پوسته نازکی پوشانده می‌شوند و به ضخیمی پلاک‌ها نیستند.

پسوریازیس معکوس (صدف پوستی)

این بیماری در بخش‌هایی از پوست بدن به وجود می‌آید که پر چین و چروک باشد. پلاک‌های قرمز، صاف و خارش‌آور در ناحیه‌هایی مانند زیر بغل، کشاله ران، باسن، زیر سینه و نواحی اطراف دستگاه تناسلی ظاهر می‌شوند. پوست ملتهب این قسمت با تعریق و اصطحکاک وضعیت وخیم‌تری پیدا می‌کند. عفونت قارچی از عوامل به وجود آورنده این نوع پسوریازیس است.

پسوریازیس پوست سر

اگر پسوریازیس در پوست سر به وجود آید، ممکن است منجر به ضایعات روی صورت، گوش و خط رویش مو هم بشود. به همین دلیل در این حالت عواقبی مانند گسترش پسوریازیس و ریزش مو دور از ذهن نیست.

پسوریازیس پوسته‌ای

نوع نادری از این بیماری است که در سطح وسیع یا حتی کوچک با التهاب بسیار شدید روی دست، پا و انگشتان ظاهر می‌شود. سرعت توسعه این بیماری زیاد است در این وضعیت علاوه بر ضایعات پوستی تارها یا پودرهای حاوی مایع نیز درون پوست دیده می‌شود. تب، لرز، خارش شدید و اسهال در این نوع از بیماری شایع است.

پسوریازیس اریترودرمیک

این نوع از بیماری احتمال شیوع کمتری دارد و می‌تواند تمام سطح بدن را با پوسته‌های قرمز بپوشاند که همراه با خارش و سوزش شدید است.

پسوریازیس مفصلی یا آرتریت پسوریاتیک

این بیماری علاوه بر التهاب و پوسته پوسته شدن پوست، باعث تورم و درد مفاصل می‌شود. گاهی فقط درد مفاصل علائم بروز داده شده است و گاهی نیز با تغییر در ظاهر ناخن‌ها همراه است. نشانه‌های پسوریازیس مفصلی از حالت متوسط تا شدید متغیر است و می‌تواند هر کدام از مفاصل بدن را درگیر کند. همچنین ممکن است موجب سفتی و آسیب جدی مفاصل شود و در شرایط مزمن به تغییر شکل دائمی مفاصل منجر گردد.

درمان بیماری پسوریازیس

اگر مشکوک به ابتلا به یکی از انواع بیماری پسوریازیس هستید، فورا به پزشک مراجعه کنید. تشخیص بیماری پسوریازیس با بررسی دقیق پوست انجام می‌شود و در صورت تشخیص، بخشی از پوست تحت آزمایش میکروسکوپی قرار می‌گیرد.

همان‌طور که گفته شد در درمان پسوریازیس هدف اصلی کاهش رشد سلولی است. این بیماری به طور صد در صد درمان نمی‌شود ولی می‌توان علائم آن را به میزان زیادی کنترل کرد. درمان هم با مشورت و مراجعه پزشک صورت می‌گیرد و داروها هم به صورت موضعی و هم به صورت خوراکی در برنامه گنجانده می‌شود. انتخاب نوع درمان و البته اندازه نیاز به دارو با توجه به سن فرد و وضعیت بیماری تعیین می‌شود.

یکی از ساده‌ترین راه‌های درمان بیماری پسوریازیس استفاده از کرم‌های مرطوب کننده است. البته که در موارد حاد این محصولات تأثیری ندارند ولی در پسوریازیس خفیف می‌تواند از خشکی، فلسی شدن و ترک پوست جلوگیری کند. در موارد شدیدتر برای درمان‌های موضعی از کرم و پمادهای حاوی ترکیبات نفتی از جمله دیررانول، تزارتون و ترکیبات ویتامین دی مانند کلسپتریول، کلسیتریول یا تاکالسیتول استفاده می‌شود. همچنین پماد حاوی ترکیب کورتیکواستروئید نیز در برنامه درمانی قرار می‌گیرد.

برای درمان پسوریازیس سر از لوسیون‌های مخصوص استفاده می‌شود که حاوی اسید سالیسیلیک، زغال، گوگرد و کورتیکواستروئید هستند. شامپوهای ضد شوره و ضد ریزش مو و ویتامین دی نیز می‌توانند برای درمان پوست کف سر نقش مؤثری باشند.

فتوتراپی یا استفاده از اشعه ماورای بنفش برای درمان پسوریازیس در مراکز تخصصی پوست انجام می‌شود. گفته شده نور طبیعی خورشید نیز برای درمان مفید است. در واقع این اشعه آنچه باعث رشد سریع سلولی می‌شود را از بین می‌برد.

در موارد شدید و پیشرفته بیماری پسوریازیس از داروهای خود ایمنی استفاده می‌شود.

چند راهکار خانگی برای درمان پسوریازیس

در کنار درمان‌های دارویی می‌توان با رعایت برخی نکات ساده درمان را تسریع بخشید. البته این موارد به تنهایی باعث درمان نمی‌شوند ولی می‌توانند کمک کننده باشند. این نکات عبارتند از:

حمام کردن روزانه

دوش گرفتن به آرامش پوست ملتهب کمک می‌کند و سلول‌های خشک شده روی سطح پوست را می‌شوید. از صابون‌های خشک و عطری که چربی پوست را از بین می‌برند، استفاده نکنید. توصیه می‌شود در استحمام از آب ولرم به جای آب داغ استفاده کنید. همچنین می‌توانید از خواص روغن‌های گیاهی طبعیی برای نرم کردن و رطوبت رسانی به پوست بهره‌مند شوید.

مرطوب کننده‌ها

بعد از حمام از لوسیون‌های ضد حساسیت و انواع کرم‌های مرطوب کننده استفاده کنید. فراموش نکنید که در فصل‌های سرد و خشک باید بیشتر مراقب پوست خود باشید. بهتر است برای جلوگیری از حساسیت احتمالی از هرگونه محصولات عطری دوری کنید.

نور طبیعی خورشید

قرار گرفتن زیر نور آفتاب به میزان کم، می‌تواند باعث تسکین پوست شود اما استفاده از کرم ضد آفتاب را فراموش نکنید.

کاهش وزن

رسیدن به وزن متناسب می‌تواند باعث بهبود در تاثیرگذاری روش‌های درمان شود.

استفاده از مکمل‌های غذایی

داروها و ویتامین‌ها در روند بهبود تأثیرگذار هستند. روغن ماهی، امگا ۳، ویتامین دی، شیر سویا و آلوئه ورا نیز باعث بهبود بروز علائم می‌شوند.

رژیم غذایی سالم

از فست فود، گوشت قرمز، مواد غذایی فرآوری شده و چربی‌های اشباع شده دوری کنید و به دنبال تغذیه سالم باشید. پروتئین‌های خالصی مانند مواد غذایی حاوی اسید چرب امگا ۳ مانند ماهی سالمون، میگو، تخم کتان و سویا مفید هستند

حفظ آرامش و دوری از استرس

همان‌طور که گفته شد، استرس و اضطراب از عوامل بروز بیماری پسوریازیس است و می‌تواند باعث وخیم شدن اوضاع شود. آرامش را به زندگی خود بازگردانید و به دنبال یوگا و مدیتیشن بروید.

سیگار ممنوع

این مورد نیز مانند مورد قبلی از عوامل تحریک بیماری به شمار می‌رود. اگر به بیماری پسوریازیس مبتلا هستید، به هیچ وجه به سراغ سیگار نروید.

دکتر امیررضا بیک محمدی، متخصص بیماری های عفونی و گرمسیری، فوکال پوینت علمی کرونا و بیماری های عفونی

عضو انجمن علمی بیماری های عفونی ایران و پزشک متخصص بیمارستان 22 بهمن

جهت مشاوره آنلاین با پزشک اینجا کلیک کنید.

شماره تماس جهت اخذ نوبت: 05143219291 – 09300119077

دسته‌ها
انواع زخم ها

زخم بستر چیست و علائم، پیشگیری و درمان آن کدام است؟

در قسمت اول با زخم بستر ، علائم و پیشگیری از ایجاد آن آشنا شدید. در ادامه به نحوه درمان این زخم ها می پردازیم.

عوارض زخم بستر چیست

بعد از تشکیل زخم بستر پس از مدتی عوارضی ایجاد میشود که مهمترین آنها عبارتند از

  • عفونت پوست :پوست زخم شده پس از مدتی به علت رشد میکروب ها عفونی میشود. ترشحاتی از زخم خارج شده و زخم بسیار بد بو میگردد.
  • عفونت استخوان و مفصل : عفونت پوست میتواند به استخوان و یا مفصل زیر آن گسترش یافته و موجب بروز عفونت در آنها شود.
  • عفونت خون : باکتری هایی که در محل زخم بستر شروع به رشد و تکثیر میکنند میتوانند به جریان خون وارد شده و موجب عفونت سراسری در بدن و مرگ بیمار شوند.
  • سرطان : اگر زخم بستر به مدت طولانی باقی بماند ممکن است در پوست آن محل نوعی سرطان پوست به نام Squamous cell carcinoma ایجاد شود

زخم بستر چگونه درمان میشود

زخم های بستر که در مراحل یک یا دو باشند با درمان مناسب میتوانند در عرض چند هفته بهبود یابند. درمان مراحل سوم و چهارم مشکل تر است.

در بیمارانی که به علت بیماری شدید و مزمن دیگر امید چندانی به زندگی ندارند فقط سعی در کاهش درد زخم بستر میشود. در درمان یک زخم بسر افراد زیر باید با هم همکاری داشته باشند

  • پزشک معالج که مسیر کلی درمان را هدایت میکند
  • متخصص جراحی ترمیمی
  • پرستار ورزیده در درمان زخم
  • فیزیوتراپ برای کمک به حرکات بیمار
  • متخصص تغذیه برای بهبود وضعیت تغذیه بیمار
  • متخصص ارتوپدی یا جراحی اعصاب در صورت لزوم

مراحل درمان زخم بستر عبارتند از

کم کردن فشار

اولین قدم در درمان زخم بستر صرفنظر از اینکه در چه مرحله ای باشد حذف فشار ممتدی است که موجب تشکیل زخم شده است. برای رسیدن به این هدف باید اقدامات زیر را انجام داد

  • جابجایی مکرر بیمار : بیمار با زخم بستر باید مرتبا تغییر وضعیت داده شده و همچنین در وضعیت مناسب قرار گیرد. کسی که در روی صندلی چرخدار مینشیند باید هر ۱۵ دقیقه و کسی که دراز کشیده است باید هر یک ساعت یک بار وضعیت خود را عوض کند. پرستار بیمار میتواند در این کار به بیمار کمک کند. استفاده از وسایل خاص میتواند به بلند کردن و جابجا کردن بیمار بدون مالش زیاد به بستر کمک کند.
  • سطوح حمایت کننده : استفاده از بالشت یا بالشتک ها میتواند به بیمار کمک کند تا در وضعیت مناسب قرار گیرد بطوریکه فشار زیادی به مجل زخم وارد نشود. از بالشتک های حاوی هوا یا آب میتوان در زیر محل هایی که زخم ایجاد شده است استفاده کرده تا فشار کمتری به آن وارد شود.

خارج کردن بافت آسیب دیده و مرده زخم بستر

برای اینکه بافت ها بهبود یابند باید اول از دست بافت های مرده رها شوند. برای انجام این کار از روش های گوناگونی استفاده میشود که عبارتند از

  • عمل جراحی و خارج کردن بافت مرده از بدن
  • وسایل شستشو تحت فشار یا حوضچه های با آب در حال چرخش یا استفاده از پانسمان های خاص که موجب کنده شدن بافت های مرده از زخم میشوند.
  • استفاده از مواد شیمایی مخصوص که مانند آنزیم عمل کرده و بافت مرده را در خود حل میکنند.

تمیز کردن و پانسمان مرتب زخم بستر

برای ممانعت از عفونت باید زخم را تمیز نگه داشت. زخم مرحله یک را میتوان مرتب با آب تمیز و صابون ملایم شستشو داد ولی وقتی زخم ایجاد شده است شستشو باید با محلول سالین یا نمکی انجام شود.

پانسمان موجب خشک نگه داشتن زخم و ممانعت از ورود میکروب به آن میشود. انواع مختلف پانسمان بصورت گاز، ژل، فوم یا فیلم وجود دارند.

اقدامات دیگر

به بیمار داروهایی داده میشود تا شدت درد وی را کاهش دهد. در صورت عفونی شدن زخم به بیمار آنتی بیوتیک داده میشود. وضعیت تغذیه بیمار بهتر میشود.

ویتامین سی و روی به بهبود زخم کمک میکنند. در موارد اسپاسم عضلات از یک شل کننده عضلانی استفاده میشود.

درمان جراحی زخم بستر

گاهی اوقات زخم بستر آنچنان شدید شده و گسترش میابد که منطقه وسیعی از پوست از بین رفته و بافت های زیرین آن مانند استخوان و تاندون ها بدون حفاظ میمانند.

در این موارد ممکن است بدن نتواند بافت جدیدی را بر روی استخوان یا تاندون و بصورت جایگزین پوست بسازد. این بیماران معمولا نیاز به عمل جراحی دارند.

در این اعمال جراحی بافت های مرده و عفونی کاملا خارج شده و سپس با استفاده از روش های جراحی ترمیمی از پوست قسمتهای دیگر بیمار استفاده شده و روی استخوان یا تاندون ها پوشانده میشود.

چگونه از ایجاد زخم بستر با زخم فشاری پیشگیری کنیم

پیشگیری از ایجاد زخم بستر آسانتر و موثرتر از درمان آن است. موثرترین روش در پیشگیری از ایجاد زخم بستر تغییر وضعیت دادن مکرر بیمار است. این تغییر وضعیت دادن باید بصورت مکرر و مرتب باشد.

در حین تغییر وضعیت باید سعی کرد به پوست کشش و آسیبی وارد نشود و باید بدن را در وضعیت هایی قرار داد تا قسمت هایی که بیشتر در معرض زخم بستر هستند تحت فشار کمتری قرار گیرند.

پوست باید مرتبا تمیز شود. مرتبا دیده شود تا مبادا زخمی ایجاد شده و از نظر دور بماند. وضعیت تغذیه بیمار هم باید خوب باشد.

در تغییر وضعیت مکرر در ویلچر باید به نکات زیر توجه کرد

  • بیماری که از ویلچر استفاده میکند باید هر ۱۵ دقیقه خودش و هر یکساعت با کمک دیگری وضعیت خود در ویلچر را تغییر دهد.
  • اگر اندام های فوقانی بیمار به اندازه کافی قوی است باید مرتبا با کمک دست های خود و دستگیره های ویلچر کل بدن خود را از ویلچر بلند کند.
  • بعضی انواع ویلچر میتوانند فشار را در قسمت های خاصی از بدن بهتر توزیع کنند و احتمال ایجاد زخم بستر را کاهش دهند.
  • بعضی انواع بالشتک که با آب، فوم، ژل یا هوا پر میشوند میتوانند به توزیع بهتر فشار کمک کنند.

در تغییر وضعیت در بستر باید به نکات زیر دقت کرد

  • حد اقل هر یکساعت یکبار باید وضعیت دراز کشیدن تغییر کند.
  • در کسانی که قدرت اندام فوقانی آنها خوب است میتوانند با استفاده از میله ها و دستگیره هایی که از بالای سر بیمار در تخت آویزان است وضعیت خوابیدن خود را تغییر دهند.
  • بعضی انواع بالشتک که با آب، فوم، ژل یا هوا پر میشوند میتوانند به توزیع بهتر فشار کمک کنند.
  • نباید بالای سر تخت بیمار با بیش از سی درجه بالا آورد
  • وضعیت درازکشیدن بیمار و استفاده از بالشتک ها را طوری در نظر میگیریم که قسمت های حساس به زخم بستر کمتر تحت فشار قرار گیرند.
  • گاهی اوقات استفاده از تشک های مواج که فشار را در نقاط مختلف پوست مرتبا تغییر میدهند کمک کننده است.

دقت به نکات زیر در پیشگیری از ایجاد زخم بستر و گسترش آن موثر است

  • پوست بیمار باید مرتبا با آب گرم و صابون ملایمی شسته و سپس خشک شود.
  • پوست قسمت هایی را که ممکن است مرطوب شوند با پودر تالک خشک نگه میداریم. به پوست های خشک لوسیون میزنیم تا خشکی آنها کمتر شود.
  • هر روز بطور مرتب باید پوست نقاطی را که بیشتر احتمال زخم بستر دارند بدقت وارسی کنیم.
  • اگر بیمار کنترل ادار و مدفوع ندارد باید مانع از ریختن ادرار و مدفوع بر روی پوست شویم و پوست را خشک و تمیز نگه داریم.
  • با تغذیه مناسب باید به اندازه کافی کالری، پروتئین، ویتامین، مواد معدنی و آب به بدن رسانده شود.
  • اگر بیمار سیگار میکشد باید او را تشویق به کنار گذاشتن حداقل موقت آن کرد.
  • یک فیزیوتراپیست خوب میتواند حرکاتی را به بیمار آموزش دهد تا وی بتواند با انجام آنها، عضلات قویتر و پوست بهتری داشته باشد. خون بیشتری به پوست برسد و اشتهای بیمار بهتر شود.

دکتر امیررضا بیک محمدی، متخصص بیماری های عفونی و گرمسیری، فوکال پوینت علمی کرونا و بیماری های عفونی

عضو انجمن علمی بیماری های عفونی ایران و پزشک متخصص بیمارستان 22 بهمن

جهت مشاوره آنلاین با پزشک اینجا کلیک کنید.

شماره تماس جهت اخذ نوبت: 05143219291 – 09300119077

دسته‌ها
انواع زخم ها

زخم بستر چیست و علائم، پیشگیری و درمان آن کدام است؟

زخم بستر یا بد سور Bedsore یا زخم فشاری Pressure sore ضایعه ای است که در پوست و بافت های زیر پوستی و بر اثر فشار ممتد و طولانی مدت بر پوست ایجاد میشود.

زخم بستر اغلب در نقاطی از بدن ایجاد میشود که پوست روی یک برجستگی استخوانی قرار گرفته و در بین آنها عضله ای وجود ندارد مانند پاشنه و بین باسن ها.

زخم بستر بیشتر در کسانی ایجاد میشوند که مجبورند برای مدت طولانی در یک وضعیت ثابت بخوابند و توانایی تغییر وضعیت خود در بستر را ندارند.

این بیماری از عوارض شناخته شده و مهم بعضی شکستگی ها است. بد سور بسرعت ایجاد میشود و درمان آن مشکل است.

تشکیل زخم بستر از چهار مرحله میگذرد. در مراحل اول شدت آن کم بوده و در مراحل بعدی شدت آن بیشتر میشود. این مراحل بترتیب عبارتند از

مرحله اول

  • پوست سالم است
  • در کسانی که رنگ پوستشان روشن است پوست قرمز شده و وقتی با انگشت به آن فشار میاوریم سریع سفید نمیشود.
  • پوست ممکن است دردناک، سفت، نرمتر از معمول، سردتر یا گرم تر از معمول شود.

مرحله دوم

  • لایه رویی پوست ( اپیدرم) از بین میرود
  • یک زخم کمی فرو رفته به رنگ صورتی یا قرمز در محل تشکیل میشود.
  • ممکن است در محل تاول تشکیل شود.

مرحله سوم

  • چربی زیر پوست نمایان میشود
  • زخم گود میشود
  • ته زخم بافت مرده زرد رنگی هست.
  • آسیب ممکن است به زیر پوست سالم هم نقب بزند

مرحله چهارم

  • عضله، تاندون یا استخوان نمایان میشود
  • کف زخم بافت مرده خشکیده هست
  • آسیب وسعت یافته و به زیر پوست به ظاهر سالم هم گسترش یافته است.

زخم بستر در چه محل هایی بیشتر دیده میشود

در کسانی که مدت زیادی در بستر در حالت درازکش به پشت قرار گرته اند زخم بستر بیشتر در نواحی زیر دیده میشود

  • پشت سر
  • پشت استخوان های کتف
  • پشت استخوان خاجی درست بین دو برجستگی باسن
  • پشت پاشنه

در کسانی که مدت زیادی در حالت درازکش به شانه قرار گرفته اند زخم بستر ممکن است در نواحی زیر دیده شود

  • کناره های سر
  • گوشه لاله گوش
  • روی برجستگی کناری لگن ( تروکانتر بزرگ)
  • روی برجستگی کناری زانو ( پوست روی سر استخوان نازک نی)
  • روی پوست قوزک خارجی

در کسانی که مدت زیادی در ویلچر مینشینند زخم بستر میتواند در محل های زیر تشکیل شود

  • پشت استخوان خاجی درست بین دو برجستگی باسن یا روی برجستگی باسن
  • پشت استخوان های کتف یا ستون مهره
  • پوست روی ساعد یا ران در جاییکه روی صندلی تکیه میدهند
در هر کسی که مدت زیادی در بستر میخوابد یا در ویلچر مینشیند و نمیتواند وضعیت خود را بطور مرتب عوض کرده و خود را جابجا کند، جرئی از مراقبت روزانه وی، بررسی مکرر پوست نواحی ذکر شده برای دیدن علائم احتمالی تشکیل بد سور است. به محض دیدن علائم ذکر شده باید با پزشک تماس گرفت.

زخم بستر یا زخم فشاری به چه عللی ایجاد میشود

علت زخم فشاری اینست که به علت فشرده شدن ممتد پوست بین برجستگی استخوانی زیرین از یک طرف و سطح بستر از طرف دیگر مویرگ های تغذیه کننده پوست مسدود میشوند. تا وقتی فشار برقرار است این مویرگ ها بسته میمانند.

در یک انسان سالم، فرد در هنگام خواب بطور غیر ارادی مرتبا وضعیت خود را عوض میکند و به این ترتیب محل هایی از پوست را که زیر فشار قرار میگیرند را مرتبا تغییر میدهد و به این ترتیب اجازه میدهد که بطور نوبتی به همه قسمت های پوست زیر بدن خون برسد.

در یک فرد بیمار اما این مکانیسم خوب کار نمیکند. بیمار مدت های طولانی در یک وضعیت ثابت دراز میکشد. نتیجه آنست که پوست قسمتی که مدت طولانی بدون جریان خون مانده است قطع شده و آن قسمت از پوست میمیرد.

مکانیسم دیگر اینست که در حین مراقبت از یک بیمار در بسیاری اوقات فرد مراقب، بیمار را به روی بستر یا ملحفه میکشد.

این کشیده شدن پوست بخصوص اگر کمی هم مرطوب باشد موجب اصطکاک زیاد بین پوست و سطح زیرین شده و به پوست آسیب میزند.

گاهی هم بر اثر نیروهایی که در دو جهت مختلف به پوست و استخوان وارد میشوند آسیب ایجاد میشود. بطور مثال بیماری که در روی تخت خوابیده اگر پشت تخت در زیر سر بیمار بالاتر باشد بیمار به سمت پایین تخت سر میخورد.

در این حال پوست زیر باسن به علت اصطکاک با ملحفه ثابت مانده ولی استخوان خاجی و دنبالچه به علت وزن بیمار به سمت پایین تخت حرکت میکنند. این مکانیسم موجب کشیده شدن عروق زیر پوستی و اسیب به خونرسانی پوست میشود.

چه عواملی ریسک تشکیل زخم بستر را در یک فرد بیشتر میکنند

در هر کسی که زیاد حرکت نمیکند و نمیتواند به راحتی وضعیت خود را تغییر دهد ممکن است زخم بستر ایجاد شود. این بیحرکتی ممکن است به علل زیر ایجاد شود

  • ضعف
  • فلجی
  • بیماری یا آسیبی که بیمار را مجبور میکند مدت زیادی دراز بکشد و بیمار به علت درد زیاد قادر به جابجا کردن خود نیست
  • کما یا کاهش سطح احساس درد مثلا بر اثر مصرف زیاد داروهای ضد درد

علل دیگری که میتوانند احتمال ایجاد زخم بستر را افزایش دهند عبارتند از

  • سن : پوست افراد مسن نازک تر، ظریف تر، با قابلیت کشش کمتر، خشک تر و شکننده تر از جوان ها است. در افراد مسن قدرت ترمیم و تکثیر پوست هم کمتر میشود.
  • کاهش حس لمس : آسیب های نخاع یا دیگر بیماری ها یا آسیب های دستگاه عصبی میتواند موجب کاهش حس لمس و همراه با آن کاهش حس درد بیمار شود. به این ترتیب بیمار از تشکیل زخم بستر بی اطلاع مانده و فشار را به پوست ادامه داده و زخم گسترش میابد.
  • کاهش وزن : در بیماری های مزمن و طولانی، کاهش وزن شدید میتواند موجب کم شدن حجم عضلات و چربی زیر پوستی شده و حالت بالشتک نرمی را که این بافت ها در زیر پوست ایجاد میکنند از بین میرود. در اثر آن پوست تحت فشار زیاد قرار گرفته و زخم میشود.
  • تغذیه نامناسب : کم شدن دریافتی کالری، پروتئین، ویتامین، مواد معدنی و آب میتواند موجب از دست رفتن سلامتی پوست و مستعد شدن آن به زخم بستر شود.
  • عدم کنترل ادرار و مدفوع : عدم کنترل ادرار میتواند موجب مرطوب شدن پوست شود و این میتواند پوست را مستعد به زخم بستر کند. آلودگی پوست به باکتری های مدفوع زمینه را برای عفونی شدن زخم بستر فراهم میکند
  • پوست بشدت مرطوب یا بشدت خشک : هم پوستی که زیاد عرق کرده و مرطوب است و هم پوست خیلی خشک اصطکاک بیشتری با پارچه بستر داشته و احتمال ایجاد زخم بستر را بیشتر میکند.
  • اختلال جریان خون : بیماری های گردش خون مانند دیابت به علت آسیب رساندن به تغذیه پوست میتوانند احتمال ایجاد زخم بستر را بیشتر کنند.
  • سیگار : سیگار جریان خون پوست را کم کرده و اکسیژن خون را هم کم میکند. پس در سیگاری ها زخم بستر سریعتر تشکیل شده و دیرتر خوب میشود.
  • اختلال حواس : بیمارانی که به علت بیماری یا مصرف دارو دچار اختلال حواس و اختلال در قوای شعوری میشوند کمتر خود را در بستر حرکت میدهند و در صورت تشکیا زخم بستر دیرتر متوجه آن میشوند.
  • اسپاسم عضلات : اسپاسم عضلات یا حرکات غیر ارادی عضلات در بعضی بیماری ها میتواند موجب سایش زیاد پوست بر بستر و ایجاد زخم بستر شود.

عوارض زخم بستر چیست

بعد از تشکیل زخم بستر پس از مدتی عوارضی ایجاد میشود که مهمترین آنها عبارتند از

  • عفونت پوست :پوست زخم شده پس از مدتی به علت رشد میکروب ها عفونی میشود. ترشحاتی از زخم خارج شده و زخم بسیار بد بو میگردد.
  • عفونت استخوان و مفصل : عفونت پوست میتواند به استخوان و یا مفصل زیر آن گسترش یافته و موجب بروز عفونت در آنها شود.
  • عفونت خون : باکتری هایی که در محل زخم بستر شروع به رشد و تکثیر میکنند میتوانند به جریان خون وارد شده و موجب عفونت سراسری در بدن و مرگ بیمار شوند.
  • سرطان : اگر زخم بستر به مدت طولانی باقی بماند ممکن است در پوست آن محل نوعی سرطان پوست به نام Squamous cell carcinoma ایجاد شود

ادامه این مطلب را میتوانید در قسمت بعد مطالعه کنید.

دکتر امیررضا بیک محمدی، متخصص بیماری های عفونی و گرمسیری، فوکال پوینت علمی کرونا و بیماری های عفونی

عضو انجمن علمی بیماری های عفونی ایران و پزشک متخصص بیمارستان 22 بهمن

جهت مشاوره آنلاین با پزشک اینجا کلیک کنید.

شماره تماس جهت اخذ نوبت: 05143219291 – 09300119077

دسته‌ها
انواع زخم ها

۴ نوع از شایع ترین انواع بیماری های مقاربتی را بشناسیم

بیشتر ما به سلامتی خود اهمیت می‌دهیم و در تلاشیم که سالم زندگی کنیم. اما خیلی‌هایمان از بیماری‌ های مقاربتی آنقدر که لازم است آگاهی نداریم. اینکه درباره این بیماری ها بدانیم موضوع مهمی است چون قطعا آگاهی از آنها در پیشگیری و درمان کمک‌مان خواهد کرد. امروز برایتان اطلاعات خوبی از بیماری های مقاربتی جمع‌آوری کرده‌ایم. اینکه بیماری مقاربتی چیست و چه نشانه‌هایی دارد و مهم‌تر اینکه درباره ۴ نوع از شایع ترین انواع بیماری های مقاربتی برایتان نوشته‌ایم.

بیماری مقاربتی چیست؟

بیماری های مقاربتی (STD) یا عفونت‌های منتقله‌ی آمیزشی (STI) انواعی از بیماری است که طی رابطه‌ی جنسی (دهانی، مقعدی یا واژنی) به افراد منتقل می‌شود. تقریبا همه‌ی افراد در مقابل بیماری‌ های مقاربتی آسیب‌پذیر هستند و هرچه قدرت ایمنی بدن افراد پایین‌تر باشد احتمال ابتلا به این دسته از بیماری‌ها بیشتر است. استفاده از وسایلی مثل کاندوم می‌تواند خطر ابتلا به بیماری های مقاربتی را کم کند اما هنوز هیچ روش بدون خطا و کاملا مطمئنی برای جلوگیری از ابتلا به این دسته از بیماری‌ها وجود ندارد.

علائم بیماری های مقاربتی همیشه قابل‌مشاهده نیست. روش درمان بعضی از انواع بیماری های مقاربتی بسیار ساده است، اما مدیریت سایر بیماری‌ها نیازمند درمان‌های بسیار کامل و دقیق است. برای پیشگیری از ابتلابه بیماری های مقاربتی یا درمان به‌موقع آنها باید همیشه خود را مورد ارزیابی قرار دهید و در صورت مشاهده‌ی علائم بیماری، فورا به پزشک مراجعه کنید و بیماری را درمان کنید. همچنین علاوه‌بر شما شریک جنسی‌تان هم باید از این موضوع مطلع شود و تحت معاینه و درمان قرار بگیرد.

به‌خاطر داشته باشید درصورتی‌که بیماری مقاربتی شما درمان نشود، خطر ابتلابه سایر بیماری‌های مقاربتی مثل اچ‌آی‌وی (HIV) در شما افزایش خواهد یافت. زیرا بیماری های مقاربتی، دستگاه ایمنی را در ناحیه‌ی تناسلی یا منبع ایجاد عفونت تحریک می‌کند و به‌این‌ترتیب خطر انتقال HIV بیشتر می‌شود. همچنین بعضی از انواع بیماری های مقاربتی سبب ایجاد ناباروری می‌شوند

نشانه‌های معمول بیماری های مقاربتی

معمولا بیماری های مقاربتی علائم و نشانه‌های خاصی ندارند. به‌همین‌دلیل هر فرد، بدون اینکه از وجود بیماری در خود آگاه باشد می‌تواند آن‌ را به همسر خود منتقل کند. بنابراین لازم است در طول رابطه‌ی جنسی از وسایل حفاظتی مناسب مثل کاندوم (که یکی از راههای جلوگیری از بارداری هم هست) استفاده کنید. همچنین لازم است تا به‌طور‌مرتب برای معاینه‌های بالینی به پزشک مراجعه کنید تا قبل از انتقال بیماری به شریک جنسی، بتوانید بیماری را شناسایی و درمان کنید.

بعضی از این بیماری‌ها مثل هپاتیت می‌تواند بدون داشتن رابطه‌ی جنسی و از طریق تماس با خون فرد آلوده منتقل شود، ولی سایر بیماری‌ها مثل سوزاک فقط طی رابطه‌ی جنسی منتقل می‌شوند. در ادامه ۴ بیماری مقاربتی مهم را برایتان معرفی کرده‌ایم.

۱. بیماری کلامیدیا (Chlamydia)

کلامیدیا یک عفونت باکتریایی در مجرای تناسلی است. معمولا کلامیدیا به‌سختی تشخیص داده می‌شود، زیرا در مراحل اولیه‌ی بیماری تقریبا بدون علامت یا با علائم بسیار خفیف است و معمولا افراد بین دو تا سه هفته بعد از ابتلا، متوجه این بیماری می‌شوند. همچنین زمانی‌که علائم بروز می‌کند، معمولا آن‌قدر خفیف و گذراست که به‌راحتی نادیده گرفته می‌شود.

علائم احتمالی ابتلا به کلامیدیا

  • دفع ادرار دردناک؛
  • درد خفیف شکمی؛
  • ترشحات واژنی در خانم‌ها؛
  • ترشح از آلت‌ تناسلی (پنیس) در مردان؛
  • احساس درد در حین رابطه‌ی جنسی در خانم‌ها؛
  • خونریزی در میانه‌ی دوره‌ی عادت ماهیانه؛
  • و درد بیضه در مردان.

۲. بیماری سوزاک (Gonorrhea)

سوزاک یک عفونت باکتریایی در مجاری تناسلی است. همچنین می‌تواند در دهان، گلو، چشم و مقعد هم رشد کند. اولین علائم بیماری سوزاک معمولا ۱۰ روز بعد از ابتلا بروز می‌کند. همچنین ممکن است بعضی از افراد ماه‌ها قبل از اینکه علائم بروز کند، به این بیماری مبتلا شده باشند.

علائم و نشانه‌های بیماری سوزاک

  • ترشحات نازک، کدر یا خونی از پنیس یا واژن؛
  • احساس درد یا سوزش در هنگام دفع ادرار؛
  • خونریزی شدید در هنگام قاعدگی یا خونریزی بین دوره‌های عادت ماهیانه؛
  • درد و تورم بیضه؛
  • حرکت دردناک روده؛
  • و خارش مقعد.

۳. بیماری تریکوموناس (Trichomoniasis)

تریکوموناس یکی از رایج‌ترین بیماری های مقاربتی است که به‌وسیله انگل میکروسکوپی به نام تریکوموناس واژینالیس (Trichomonas vaginalis) ایجاد می‌شود. این بیماری طی رابطه‌ی جنسی در افرادی که آمادگی ابتلابه بیماری‌های عفونی را دارند منتقل می‌شود و گسترش می‌یابد. این بیماری بیشتر مواقع مجرای ادراری در مردان و واژن در زنان را آلوده می‌کند، اما معمولا بدون علامت است. معمولا علائم این بیماری بین ۵ تا ۲۸ روز بعد از ابتلا ایجاد می‌شود و این علائم می‌تواند از یک سوزش خفیف تا التهابات شدید متغیر باشد.

علائم و نشانه‌های احتمالی بیماری سوزاک شامل موارد زیر است:

  • ترشحات روشن، سفید، سبز یا زرد رنگ از واژن؛
  • ترشح از پنیس؛
  • بوی تند واژن؛
  • خارش یا سوزش واژن؛
  • سوزش یا خارش داخل پنیس؛
  • احساس درد در حین رابطه‌ی جنسی؛
  • و دفع ادرار دردناک.

۴. بیماری HIV

HIV نوعی عفونت است که به‌وسیله ویروس نقص ایمنی انسان ایجاد می‌شود. HIV در میزان توانایی بدن برای مبارزه با ویروس‌ها، باکتری‌ها و قارچ‌هایی که طی بیماری ایجاد می‌شوند، اختلال ایجاد می‌کند و می‌تواند سبب ایجاد بیماری ایدز شود. ایدز بیماری خطرناکی است و زندگی فرد را تهدید می‌کند.

علائم اولیه HIV در ابتدا چندان مشهود نیستند. بعضی از افراد ۲ تا ۶ هفته بعد از ابتلا، علائمی شبیه‌به علائم آنفولانزا دارند. بااین‌حال تنها راه تشخیص ابتلابه HIV انجام آزمایش است.

علائم و نشانه‌های اولیه‌ی ابتلا به HIV

  • تب؛
  • سردرد؛
  • گلودرد؛
  • تورم غدد لنفاوی؛
  • جوش پوستی؛
  • و خستگی.

معمولا یک هفته یا یک ماه زمان می‌برد تا این علائم و نشانه‌ها ظاهر شوند و بیشتر مواقع با سایر بیماری‌های عفونی اشتباه گرفته می‌شوند. در این دوره، عفونت در فرد زیاد می‌شود. علائم شدید عفونت HIV معمولا ۱۰ سال بعد از عفونت اولیه ظاهر می‌شود.

زمانی‌که ویروس گسترش می‌یابد و سیستم ایمنی را تخریب می‌کند، ممکن است علائم و نشانه‌های زیر به‌صورت خفیف یا شدید در فرد وجود داشته باشد:

  • بزرگ‌شدن غدد لنفاوی ( معمولا یکی از نشانه‌های اولیه‌ی ابتلابه HIV است)؛
  • اسهال؛
  • کاهش وزن؛
  • تب؛
  • و سرفه و نفس‌های کوتاه.

علائم و نشانه‌های مرحله‌ی تأخیری عفونت HIV

  • خستگی‌های بدون علت و مداوم؛
  • عرق شبانه؛
  • احساس سرمای بیش‌ازحد یا تب شدید (بالای ۳۸ درجه) به‌مدت چند هفته؛
  • تورم گره‌های لنفاوی برای چند هفته؛
  • اسهال شدید؛
  • سردرد مداوم؛
  • و ابتلا به عفونت‌های فرصت‌طلبِ غیرمعمول.

بااین‌حال بسیاری از افراد مبتلا می‌توانند با استفاده از روش‌های درمانی و مراقبت‌های مناسب به‌خوبی زندگی طبیعی خود را ادامه دهند.

یادتان باشد بیماری های مقاربتی ممکن است علائم مشخصی نداشته باشند، بنابراین مراقبت‌های دائمی برای زوجین بسیار ضروری است و در صورت ابتلا به بیماری، هر دو نفر باید تحت درمان قرار بگیرند. به‌یاد داشته باشید پیشگیری و تشخیص به‌موقع سبب صرفه‌جویی در زمان و هزینه خواهد شد.

دکتر امیررضا بیک محمدی، متخصص بیماری های عفونی و گرمسیری، فوکال پوینت علمی کرونا و بیماری های عفونی

عضو انجمن علمی بیماری های عفونی ایران و پزشک متخصص بیمارستان 22 بهمن

جهت مشاوره آنلاین با پزشک اینجا کلیک کنید.

شماره تماس جهت اخذ نوبت: 05143219291 – 09300119077

دسته‌ها
انواع زخم ها

زخم پای دیابتی و درمان آن

در مجموع 15 درصد بیماران دیابتی در طول عمرخود دچارزخم پای دیابتی می شوند که حدود 15 درصد از آنها با وجود اقدامات درمانی، دچار قطع عضو می شوند. زخم پای دیابتی شایع ترین عارضه بیماری دیابت است.

طبق آمار رسمی در کشور ما حدود پنج میلیون نفر به دیابت مبتلا می باشند و سالانه 60 هزار نفر در ایران دچار زخم پای دیابتی می شوند که 17 هزار نفر از این عده، پای مبتلای خود را از دست می دهند.

به طور کلی افراد دیابتی که یک یا چند فاکتورازمشکلات زیردرآنان وجود دارد افراد درمعرض خطرابتلا به زخم پا می باشند:

  • چاقی
  • کنترل نا مناسب قند خون، فشار خون و چربی خون
  • مصرف سیگار
  • عدم رعایت بهداشت پا
  • از بین رفتن حس پا
  • نارسایی عروق پا
  • محدودیت حرکات مفصلی
  • تغییر فرم پا به علت فشار نا مناسب به پا
  • گرفتاری سیستم اعصاب خودکار به علت کاهش تعریق و خشکی پوست
  • تاری دید ( گرفتاری شبکیه به علت دیابت)

50 درصد زخم‌های پای دیابتی قابل پیشگیری می باشند اما هرچه مدت زمان ابتلا به بیماری و زخم بیشتر شود، احتمال قطع عضو افزایش می‌یابد.

در بیماران دیابتی به علت اختلال درترشح انسولین، سلولهای بدن قادر به استفاده ازقند درون عروق نمی باشند به نحوی که داخل سلولها عاری ازقند وگلوکزمی باشد در حالی که میزان گلوکزدرعروق ومویرگها بالا می باشد. با گذشت زمان گلوکز و قند بالا می تواند سبب آسیب در مویرگها واعصاب گردد به نحوی که خون رسانی نامناسب و آسیب عصبی اندام های تحتانی را جهت ابتلا به زخم دیابتی مستعد می نمایند.

درجه بندی واگنردر زخم پای دیابتی 

زخم پای دیابتی

درجه بندی واگنر جهت تشخيص شدت درگیری پاي ديابتي مورد استفاده دارد:

درجه صفر: عدم وجود زخم در پاي مستعد زخم ديابتي

درجه یک: زخم سطحي كه ضخامت كل پوست را درگير كرده ولي بافت‏هاي زيرجلدي را درگير نكرده است.

درجه دو: زخم عمقي كه به تاندونها و عضلات نفوذ كرده ولي با درگيري استخواني و يا ايجاد آبسه همراه نيست.

درجه سه: زخم عمقي همراه با سلوليت و تشكيل آبسه كه اغلب با عفونت استخوان (استئوليت) همراه مي‏باشد.

درجه چهار: گانگرن موضعی و محدود به پاشنه، انگشتان یا کف پا

درجه پنج: گانگرن منتشر كه كل پا را درگير كرده است.

زخم پای دیابتی به دو علت ایسکمی یا نوروپاتی ایجاد می شود که علایم خونرسانی نامناسب پاها سردی،ضعیف بودن نبض های پا، لنگیدن می باشد.

زخم پای نوروپاتی دیابتی

زخم پای نوروپاتی دیابتی

یکی از عوارض دیررس بیماری دیابت نوروپاتی (گرفتاری و آسیب اعصاب محیطی و عضلات مربوط به آنها) می باشد. شدت نوروپاتی با سن، طول مدت ابتلا به دیابت و چگونگی کنترل قند خون ارتباط دارد. وجود بدشکلی پا ناشی از تغییر شکل استخوانهای کف پا، انگشتان چکشی، پای شارکوت ناشی از نوروپاتی پای مبتلا می باشد.

نوروپاتی به چندین شکل دربیماران دیده می شود که انواع آن نوروپاتی اعصاب حسی، حرکتی و اعصاب خودکار می باشد.

نوروپاتی حسی: شایع ترین شکل آن به صورت گرفتاری حس در پا می باشد که ممکن است به صورت درد، سوزن سوزن شدن و یا مور مور شدن در پاها بروز نماید و یا به صورت از بین رفتن حس درد و حرارت و حس درک موقعیت پا تظاهر کند.

نوروپاتی حرکتی: با ازبین رفتن اعصاب حرکتی وضعف و تحلیل عضلات کف پا، بد شکلی ساختمان پا وانگشت شست رخ می دهد. در نتیجه پا ها به آسانی دچار آسیب و زخم می گردند.

نوروپاتی اعصاب خودکار: به علت گرفتاری اعصاب خودکار سمپاتیک، عروق خونرسان به عضو تنگ شده و کاهش خون رسانی در اندامهای تحتانی را باعث می شود به علاوه گرفتاری اعصاب پاراسمپاتیک تعریق پا کاهش یافته، پاها خشک و مستعد بروز ترک و شروع زخم می باشند.
مجموعه عوامل فوق همرا با آترواسکلروز عروق و کاهش خون رسانی پا عمده ترین علل مساعد کننده پای دیابتی برای بروز زخم می باشد. عدم کنترل دیابت ،دفاع بدن در برابر میکروب ها و ترمیم زخم را نیز مختل می کند.

 

درمان زخم پای نوروایسکمیک

زخم پای نوروپاتی دیابتی

 درمان زخم پاي ايسكميك تازه ايجاد شده

  • ویزیت توسط جراح عروق جهت بررسي خون رسانی عضو وانجام عمل گرافت و پيوند عروقي در صورت لزوم
  • مراجعه به متخصص مراقب پا جهت تجویز کفش و یا وسایل پیشگیری از ضربه وکاهش دهنده فشار روی پا در حین راه رفتن
  • از بروز عفونت پيشگيري نمايید و يا آن را كنترل كنيد با:

استفاده از محلول یا پانسمانهای ضدعفونی کننده موضعي

استفاده از آنتي بيوتيك سيستميك با تجویز پزشک معالج

  • دبريدمان جراحي بافت اسكار نكروتيك وكالوس زخم توسط پزشک یا جراح معالج
  • استفاده از پانسمانهای گروه فوم جهت كنترل ترشحات و محافظت از زخم

 

زخم پاي ايسكيميك پيشرفته

  • مراجعه به متخصص مراقب پا جهت تجویز کفش و یا وسایل پیشگیری از ضربه وکاهش دهنده فشار روی پا در حین راه رفتن
  • زخم را خشك نگه داريد و پاها را با پوشاندن گرم نگه داريد.
  • زخم نكروتيك را با استفاده از پانسمان گاز آغشته به بتادين خشك نگه داريد.
  • از بروز عفونت با پانسمانهای آنتی باکتریال نقره دار پيشگيري نمايید و يا آن را كنترل كنيد با:

استفاده از محلول های ضدعفونی کننده موضعي

استفاده از آنتي بيوتيك سيستميك با تجویز پزشک معالج

  • استفاده از پانسمانهای گروه فوم جهت كنترل ترشحات و محافظت از زخم
  • استفاده از پانسمان هیدروکلوئید وانجام پانسمان بسته ، مرطوب Occlusive- Moist ممنوع است.

مراجعه به متخصص مراقب پا جهت تجویز کفش و یا وسایل پیشگیری از ضربه وکاهش دهنده فشار روی پا در حین راه رفتن

از بروز عفونت پيشگيري نمايید و يا آن را كنترل كنيد با:

استفاده از محلول یا پانسمانهای ضدعفونی کننده موضعي

استفاده از آنتي بيوتيك سيستميك با تجویز پزشک معالج

بافت اسكار را برداريد با:

  • دبريدمان جراحي/ جراحي محافظه كارانه توسط پزشک معالج
  • دبريدمان اتوليتيك با پانسمانهای هیدروژل

پانسمان كنيد زخم را :

  • با پانسمانهای گروه فوم جهت جذب ترشحات
  • با پانسمانهای گروه پرکننده جهت كاهش حجم فضاي مرده داخل زخم
  • با پانسمانهای جهت حمايت زخم از ضربه